https://sosialdovlet.az/ Müsahibə - Sosialdovlet.az[shortrss] https://sosialdovlet.az/elaqeler/xeberlere/185-qht-lr-dovlt-dstyi-agentliyi-heydr-liyev-ili-il-bagli-musabiq-elan-edck.html https://sosialdovlet.az/elaqeler/xeberlere/185-qht-lr-dovlt-dstyi-agentliyi-heydr-liyev-ili-il-bagli-musabiq-elan-edck.html
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin icraçı direktoru Aygün Əliyeva 2022-ci ilin yekunları, ötən il keçirilən qrant müsabiqəsinin, “Şuşa İli” çərçivəsində görülən işlər, Böyük Qayıdış prosesi və işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası prosesində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının töhfələri, Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində qeyri-hökumət təşkilatlarının rolu, eyni zamanda, Agentliyin 2023-cü il üçün hədəfləri barədə yerli mətbuata məxsusi müsahibə verib.

Sosialdovlet.az müsahibəni olduğu kimi oxucularına təqdim edir.

-Artıq 2022-ci il yekunlaşıb. Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin fəaliyyətini qənaətbəxş hesab etmək olarmı? Qarşıya qoyulan məqsədlərə nə dərəcədə nail olunub?

-Bildiyiniz kimi, Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi Prezident İlham Əliyevin müvafiq Fərmanına əsasən, 2021-ci il aprelin 19-da yaradılıb. Qurumun strukturlaşma məsələləri nəzərə alınaraq, de-fakto fəaliyyət 2021-ci ilin oktyabr ayından başlayıb. Ümumilikdə 2022-ci ili qurumun fəaliyyətinin ilk ili kimi xarakterizə edə bilərik.

Ötən il ərzində Agentliyin Müşahidə Şurasının 15 iclası keçirilib, konseptual sənədlərin hazırlanması ilə bağlı təkliflər verilib, qrant müsabiqələrinin nəticələri ilə bağlı qərarlar qəbul edilib. Nizamnaməyə uyğun olaraq çoxsaylı tədbirlər, görüşlər keçirilib, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına yönələn çoxsaylı məsələlər müzakirə olunub.

Bundan başqa, beynəlxalq tədbirlər, müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, Anlaşma memorandumlarının imzalanması, işğaldan azad olunmuş ərazilərə yerli və beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələrinin səfərlərinin təşkili, ictimai iştirakçılığın təşviqi məqsədilə ölkənin 75 rayon və şəhərini əhatə edən zona toplantılarının keçirilməsi, qeyri-hökumət təşkilatlarının bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində təlimlərin təşkili və s. bu il görülən işlərin bir hissəsidir.

- Azərbaycan Prezidentinin müvafiq Sərəncamına əsasən, ötən il “Şuşa İli” kimi tarixə düşdü. Agentlik fəaliyyətində bu istiqamətdə hansı işləri görüb?

- Agentlik müvafiq tədbirlər planına uyğun olaraq 2022-ci il “Şuşa İli”nə həsr olunmuş xüsusi qrant müsabiqəsi elan etdi. Qrant müsabiqəsinə 227 qeyri-hökumət təşkilatının layihə müraciəti daxil oldu. Agentliyin Müşahidə Şurasının qərarı ilə 22 layihəyə maliyyə yardımı ayrıldı.
Layihələr çərçivəsində Azərbaycanda və dünyanın müxtəlif ölkələrində (ABŞ, Cənubi Koreya, Fransa, Norveç və s.) fərqli formatlarda tədbirlər təşkil edildi. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan alimlərin, blogerlərin, influenserlərin Azərbaycana, Şuşaya səfərləri təşkil edildi, sənədli filmlər, saytlar, vikipediyada 9 dildə 240 yeni məqalə hazırlandı. Həmçinin Şuşanın tarixi və mədəniyyətini özündə ehtiva edən kitablar nəşr olunub, Azərbaycanda yeni media məhsulu hesab edilən lonqrid hazırlanıb, “Google Maps” və “Yandex Maps” platformalarına Şuşada 119, ümumilikdə isə 171 toponim əlavə edilib. Layihələr çərçivəsində çəkilən qısa video bloqlar milyonlarla insan tərəfindən izlənilib və dünya trendinə düşüb. Hazırda layihələrin nəticələri ilə bağlı ictimaiyyət və mətbuat nümayəndələri üçün hesabat hazırlanır.

- Bununla yanaşı, Agentlik “Şuşa İli” çərçivəsində müxtəlif xarakterli beynəlxalq tədbirlər, forumlar təşkil edib. “Şuşa İli” çərçivəsində ilk dəfə olaraq Azərbaycan–Türkiyə Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının Əməkdaşlıq Forumu, həmçinin 1000-ə yaxın QHT nümayəndəsinin və blogerin Şuşaya səfəri təşkil olunub. “Şuşa İli” ilə əlaqədar müxtəlif ölkələrin 100-ə yaxın nümayəndəsinin iştirakı ilə “Erasmus+” proqramı çərçivəsində iki beynəlxalq təlim keçirilib.

-Agentlik 2022-ci ildə hansı istiqamətdə qrant müsabiqələri həyata keçirib və müsabiqələrin keçirilməsi ilə bağlı hər hansı yeniliklər gözlənilirmi?

-Ötən il ərzində kiçik qrant müsabiqəsi, eyni zamanda, qeyd etdiyim kimi, “Şuşa İli”nə həsr olunmuş xüsusi qrant müsabiqəsi, “Məişət zorakılığına qarşı mübarizə və qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılması təşəbbüsləri” və “Müharibə iştirakçılarının sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair təşəbbüslər” istiqamətləri üzrə qrant müsabiqələri elan olunub və ümumilikdə 515 layihə maliyyələşdirilib.
Kiçik qrant müsabiqələri üçün əsas prioritet istiqamətlər isə “Ailə, qadın və uşaq məsələləri”, “Azərbaycanın milli maraqlarının xarici ölkələrdə, beynəlxalq platformalarda müdafiəsi və təşviqi”, “Ətraf mühitin və əhalinin sağlamlığının qorunması, narkomaniya ilə mübarizə məsələləri”, “insan haqları, ictimai vəkillik, demokratiya və hüquq məsələləri, insan alverinə qarşı mübarizə məsələləri”, “Elm, təhsil və mədəniyyət və azərbaycançılıq ideyasının təbliği məsələləri”, “Sosial və iqtisadi məsələlər”, “Açıq hökumətin və ictimai nəzarətin təşviqi, korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələləri” mövzuları olub.

- Layihələrin mövzusundan və formatından asılı olmayaraq, əsas məqsəd müsabiqələrin həyata keçirilməsində şəffaflıq, hesabatlılıq prinsiplərinə riayət edilməsidir. Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, əvvəlcədən təlimatların və normativ sənədlərin təqdim edilməsinə baxmayaraq, bəzi qeyri-hökumət təşkilatları layihələrin hesabatı zamanı qüsurlara yol verdilər. Lakin 2021-ci və 2022-ci illər müsabiqələrinin nəticələrini təhlil edəndə maliyyə pozuntusu ilə bağlı dinamikanın aşağı düşməsi bizi çox sevindirir.

Növbəti illərdə layihələrin qəbulunun, monitorinqinin və hesabatların yeni elektron resurslar vasitəsilə həyata keçirilməsi, layihə təklifi formasının təkmilləşməsi və layihələrin qəbulu və idarə edilməsi üçün beynəlxalq standartlara uyğun müəyyən elementlərdən istifadə olunması planlaşdırılır.

-Böyük Qayıdış prosesi və işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası prosesində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının hansı töhfələri ola bilər?

Şanlı Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfərdən sonra Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə ölkəmiz qarşısında işğaldan azad olunan torpaqların bərpası və vətəndaşlarımızın öz yurd yerlərinə qayıtması kimi vacib məqsəd durur. Bu baxımdan vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının qayıdış prosesinə dəstəyi təbii ki, vacibdir. Bir neçə istiqamət üzrə qeyri-hökumət təşkilatları bu prosesə dəstək ola bilərlər. Buraya məşğulluq və özünüməşğulluğun təmin edilməsinə dəstək, əhalinin təhlükəsiz şəraitdə geri qayıdışı ilə bağlı maarifləndirilmə, qayıdışa hazırlıq, psixoloji dəstək məqsədilə tədbirlərin, təlimlərin keçirilməsi, xüsusən işğal dövründə maddi-mədəni irsimizə, təbii sərvətlərimizə vurulmuş zərərin araşdırılması, bununla bağlı beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, Ermənistanın maddi-mədəni irsimizlə yanaşı təbiətə, ekologiyaya vurduğu ziyanla bağlı tədbirlərin təşkili, dünya ictimaiyyətinin diqqətini mina probleminə yönəltmək üçün təşəbbüslər və s. aid oluna bilər.
Agentlik bir qayda olaraq qrant müsabiqələrinin elanı zamanı hər il aktual məsələlərin müsabiqə mövzularına salınmasını təmin edir.

-Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində qeyri-hökumət təşkilatları hansı fəaliyyətləri icra edir? Səfər qrantları elanları bu prosesə dəstək üçün nəzərdə tutulub?

Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması Agentliyin fəaliyyətində prioritet istiqamətlərdən biridir. Agentliyin keçirdiyi demək olar bütün qrant müsabiqələrində bu istiqamət üzrə mövzular müəyyən edilir. “Azərbaycanın milli maraqlarının xarici ölkələrdə, beynəlxalq platformalarda müdafiəsi və təşviqi” istiqaməti üzrə həm 2021-ci il kiçik qrant müsabiqəsində, həm də 2022-ci il kiçik qrant müsabiqəsində layihələr dəstəklənib. Burada əsas məqsəd postmünaqişə dövründə Azərbaycan reallıqlarının beynəlxalq təşkilatlara çatdırılması, eləcə də Ermənistanın 30 illik işğal dövründə vandallığı, müharibə cinayətləri, təbiətə, bütünlüklə ekologiyaya vurduğu ziyanla bağlı beynəlxalq ictimaiyyətin maarifləndirilməsidir.

- Qeyd etdiyiniz kimi, Agentliyin qrant müsabiqələrindən biri də məhz “Səfər qrantları”dır. Bu müsabiqə digər müsabiqələrdən fərqli olaraq bütün il boyu fəal olur. Bu müsabiqənin təşkilində əsas məqsəd dünyanın müxtəlif ölkələrində təşkil olunan tədbirlərdə Azərbaycan qeyri-hökumət təşkilatlarının iştirakına dəstək verməkdən ibarətdir. Bu il Agentlik tərəfindən bu qrant müsabiqəsinə müraciət üçün yeni meyarlar hazırlanır və yaxın günlərdə Agentliyin elektron resurslarında yerləşdiriləcək.

Qeyd olunan məsələlərlə yanaşı, Agentlik müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq edir. Xüsusən qardaş Türkiyənin “STK Genel Müdürlüyü”, Türkiyədə fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, eləcə də Azərbaycanda fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq artıq qurulub. BMT-nin və müxtəlif beynəlxalq təşkilatların Azərbaycan nümayəndəlikləri ilə görüşlər keçirilib, qarşılıqlı Anlaşma Memorandumları, birgə əməkdaşlıqla bağlı razılaşmalar və s. əldə olunur. Agentlik olaraq QHT-lərin beynəlxalq əlaqələrinin gücləndirilməsi bizim üçün çox önəmlidir və bununla bağlı yaxın günlərdə konfransın keçirilməsi planlaşdırılır.

-Agentliyin ictimai iştirakçılığın təmini ilə bağlı fəaliyyəti nədən ibarətdir? Bu istiqamətdə hansı işlər görülür?

Agentliyin nizamnaməsinə uyğun olaraq, qeyri-hökumət təşkilatlarının ictimai nəzarət sahəsində təşəbbüslərinin dəstəklənməsi əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biridir. Kiçik qrant müsabiqəsinin əsas istiqamətlərindən biri də məhz “Açıq hökumətin və ictimai nəzarətin təşviqi, korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələləri”dir.

Qeyd olunanlarla yanaşı, 2022-ci il ərzində 75 şəhər və rayonu əhatə edən “QHT-dövlət əməkdaşlığında yeni çağırışlar: ictimai nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi” adlı zona toplantıları keçirilib. Toplantılarda yerli icra hakimiyyətlərinin nümayəndələri, icra hakimiyyətləri yanında fəaliyyət göstərən ictimai şuraların nümayəndələri, həmçinin qeyri-hökumət təşkilatları və KİV nümayəndələri iştirak ediblər. Bu tədbirlərin təşkilindən sonra ictimai şuraların üzvləri üçün bilik və bacarıqların artırılması istiqamətində tədbirlərin təşkilinə ciddi ehtiyac olduğu nəzərə alınaraq Bakı şəhəri ilə birgə 10 müxtəlif regionda “İctimai iştirakçılıq sahəsində bilik və bacarıqların artırılması” mövzusunda təlimlər təşkil olunub. Ümumilikdə təlimlər 1500-dən çox iştirakçını əhatə edib.

- Fikrimcə, ötən ilin dekabrında Qarabağ iqtisadi rayonunda faydalı qazıntı yataqlarının qanunsuz istismarına qarşı Xankəndi-Laçın yolunda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən QHT-lər, ekoloqlar tərəfindən başlanan etiraz aksiyası dövlət-vətəndaş cəmiyyəti münasibətlərində dialoqun, həmrəyliyin və ictimai iştirakçılığın ən mükəmməl nümunəsidir. Havanın şaxtalı və soyuq olmasına baxmayaraq, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri - QHT-lər, gənclər, könüllülər, media nümayəndələri, blogerlər və digərləri bir amal uğrunda 37 gündür yorulmadan mübarizə aparırlar.

Əminik ki, mübarizə dinc məqsədlər təmin olunanadək əzmkarlıqla davam edəcək və bölgədə sülhün bərpasına dəstək olacaq.

-2023-cü il üçün Agentliyin hədəfləri nədir?

-Bu il də qrant müsabiqələrinin keçirilməsi, müxtəlif beynəlxalq tədbirlərin təşkili, bərpa, quruculuq və Böyük Qayıdış prosesində vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüslərinin dəstəklənməsi, dövlət-özəl və qeyri-hökumət təşkilatları arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi, ictimai nəzarətin təşviqi və digər fəaliyyətlərin icrası hədəflənir. Yaxın günlərdə “Heydər Əliyev İli” ilə bağlı qrant müsabiqəsinin elanı nəzərdə tutulub.
Bundan başqa, bu il qeyri-hökumət təşkilatları üçün göstərilən bütün xidmətlərin keyfiyyətinin daha da artırılması, eləcə də saytımızın və digər elektron xidmətlərin istifadəyə verilməsini planlaşdırırıq.

Sözsüz ki, qeyri-hökumət təşkilatlarının mütəmadi əsasda bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində proqramların həyata keçirilməsi də əsas hədəflərimizdəndir. Bu xüsusda həm Bakı şəhərində, həm də regionlarda QHT təmsilçiləri üçün professional təlimlərin keçirilməsi, onlara metodiki dəstəyin göstərilməsi, habelə ötən il olduğu kimi regionların birində QHT-lərin II İnkişaf və Mübadilə Proqramının reallaşdırılması nəzərdə tutulur.

İlahə Məmmədova,

"Sosial Dövlət Naminə" İctimai Birliyinin,

İctimaiə Əlaqələr Şöbəsinin müdiri

]]> Xəbərlər / Xəbərlər / Müsahibə faiq Tue, 17 Jan 2023 16:03:16 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://sosialdovlet.az/elaqeler/xeberlere/185-qht-lr-dovlt-dstyi-agentliyi-heydr-liyev-ili-il-bagli-musabiq-elan-edck.html https://sosialdovlet.az/elaqeler/xeberlere/185-qht-lr-dovlt-dstyi-agentliyi-heydr-liyev-ili-il-bagli-musabiq-elan-edck.html
]]> Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin icraçı direktoru Aygün Əliyeva 2022-ci ilin yekunları, ötən il keçirilən qrant müsabiqəsinin, “Şuşa İli” çərçivəsində görülən işlər, Böyük Qayıdış prosesi və işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası prosesində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının töhfələri, Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində qeyri-hökumət təşkilatlarının rolu, eyni zamanda, Agentliyin 2023-cü il üçün hədəfləri barədə yerli mətbuata məxsusi müsahibə verib.

Sosialdovlet.az müsahibəni olduğu kimi oxucularına təqdim edir.

-Artıq 2022-ci il yekunlaşıb. Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin fəaliyyətini qənaətbəxş hesab etmək olarmı? Qarşıya qoyulan məqsədlərə nə dərəcədə nail olunub?

-Bildiyiniz kimi, Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi Prezident İlham Əliyevin müvafiq Fərmanına əsasən, 2021-ci il aprelin 19-da yaradılıb. Qurumun strukturlaşma məsələləri nəzərə alınaraq, de-fakto fəaliyyət 2021-ci ilin oktyabr ayından başlayıb. Ümumilikdə 2022-ci ili qurumun fəaliyyətinin ilk ili kimi xarakterizə edə bilərik.

Ötən il ərzində Agentliyin Müşahidə Şurasının 15 iclası keçirilib, konseptual sənədlərin hazırlanması ilə bağlı təkliflər verilib, qrant müsabiqələrinin nəticələri ilə bağlı qərarlar qəbul edilib. Nizamnaməyə uyğun olaraq çoxsaylı tədbirlər, görüşlər keçirilib, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına yönələn çoxsaylı məsələlər müzakirə olunub.

Bundan başqa, beynəlxalq tədbirlər, müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, Anlaşma memorandumlarının imzalanması, işğaldan azad olunmuş ərazilərə yerli və beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələrinin səfərlərinin təşkili, ictimai iştirakçılığın təşviqi məqsədilə ölkənin 75 rayon və şəhərini əhatə edən zona toplantılarının keçirilməsi, qeyri-hökumət təşkilatlarının bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində təlimlərin təşkili və s. bu il görülən işlərin bir hissəsidir.

- Azərbaycan Prezidentinin müvafiq Sərəncamına əsasən, ötən il “Şuşa İli” kimi tarixə düşdü. Agentlik fəaliyyətində bu istiqamətdə hansı işləri görüb?

- Agentlik müvafiq tədbirlər planına uyğun olaraq 2022-ci il “Şuşa İli”nə həsr olunmuş xüsusi qrant müsabiqəsi elan etdi. Qrant müsabiqəsinə 227 qeyri-hökumət təşkilatının layihə müraciəti daxil oldu. Agentliyin Müşahidə Şurasının qərarı ilə 22 layihəyə maliyyə yardımı ayrıldı.
Layihələr çərçivəsində Azərbaycanda və dünyanın müxtəlif ölkələrində (ABŞ, Cənubi Koreya, Fransa, Norveç və s.) fərqli formatlarda tədbirlər təşkil edildi. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan alimlərin, blogerlərin, influenserlərin Azərbaycana, Şuşaya səfərləri təşkil edildi, sənədli filmlər, saytlar, vikipediyada 9 dildə 240 yeni məqalə hazırlandı. Həmçinin Şuşanın tarixi və mədəniyyətini özündə ehtiva edən kitablar nəşr olunub, Azərbaycanda yeni media məhsulu hesab edilən lonqrid hazırlanıb, “Google Maps” və “Yandex Maps” platformalarına Şuşada 119, ümumilikdə isə 171 toponim əlavə edilib. Layihələr çərçivəsində çəkilən qısa video bloqlar milyonlarla insan tərəfindən izlənilib və dünya trendinə düşüb. Hazırda layihələrin nəticələri ilə bağlı ictimaiyyət və mətbuat nümayəndələri üçün hesabat hazırlanır.

- Bununla yanaşı, Agentlik “Şuşa İli” çərçivəsində müxtəlif xarakterli beynəlxalq tədbirlər, forumlar təşkil edib. “Şuşa İli” çərçivəsində ilk dəfə olaraq Azərbaycan–Türkiyə Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının Əməkdaşlıq Forumu, həmçinin 1000-ə yaxın QHT nümayəndəsinin və blogerin Şuşaya səfəri təşkil olunub. “Şuşa İli” ilə əlaqədar müxtəlif ölkələrin 100-ə yaxın nümayəndəsinin iştirakı ilə “Erasmus+” proqramı çərçivəsində iki beynəlxalq təlim keçirilib.

-Agentlik 2022-ci ildə hansı istiqamətdə qrant müsabiqələri həyata keçirib və müsabiqələrin keçirilməsi ilə bağlı hər hansı yeniliklər gözlənilirmi?

-Ötən il ərzində kiçik qrant müsabiqəsi, eyni zamanda, qeyd etdiyim kimi, “Şuşa İli”nə həsr olunmuş xüsusi qrant müsabiqəsi, “Məişət zorakılığına qarşı mübarizə və qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılması təşəbbüsləri” və “Müharibə iştirakçılarının sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair təşəbbüslər” istiqamətləri üzrə qrant müsabiqələri elan olunub və ümumilikdə 515 layihə maliyyələşdirilib.
Kiçik qrant müsabiqələri üçün əsas prioritet istiqamətlər isə “Ailə, qadın və uşaq məsələləri”, “Azərbaycanın milli maraqlarının xarici ölkələrdə, beynəlxalq platformalarda müdafiəsi və təşviqi”, “Ətraf mühitin və əhalinin sağlamlığının qorunması, narkomaniya ilə mübarizə məsələləri”, “insan haqları, ictimai vəkillik, demokratiya və hüquq məsələləri, insan alverinə qarşı mübarizə məsələləri”, “Elm, təhsil və mədəniyyət və azərbaycançılıq ideyasının təbliği məsələləri”, “Sosial və iqtisadi məsələlər”, “Açıq hökumətin və ictimai nəzarətin təşviqi, korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələləri” mövzuları olub.

- Layihələrin mövzusundan və formatından asılı olmayaraq, əsas məqsəd müsabiqələrin həyata keçirilməsində şəffaflıq, hesabatlılıq prinsiplərinə riayət edilməsidir. Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, əvvəlcədən təlimatların və normativ sənədlərin təqdim edilməsinə baxmayaraq, bəzi qeyri-hökumət təşkilatları layihələrin hesabatı zamanı qüsurlara yol verdilər. Lakin 2021-ci və 2022-ci illər müsabiqələrinin nəticələrini təhlil edəndə maliyyə pozuntusu ilə bağlı dinamikanın aşağı düşməsi bizi çox sevindirir.

Növbəti illərdə layihələrin qəbulunun, monitorinqinin və hesabatların yeni elektron resurslar vasitəsilə həyata keçirilməsi, layihə təklifi formasının təkmilləşməsi və layihələrin qəbulu və idarə edilməsi üçün beynəlxalq standartlara uyğun müəyyən elementlərdən istifadə olunması planlaşdırılır.

-Böyük Qayıdış prosesi və işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası prosesində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının hansı töhfələri ola bilər?

Şanlı Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfərdən sonra Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə ölkəmiz qarşısında işğaldan azad olunan torpaqların bərpası və vətəndaşlarımızın öz yurd yerlərinə qayıtması kimi vacib məqsəd durur. Bu baxımdan vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının qayıdış prosesinə dəstəyi təbii ki, vacibdir. Bir neçə istiqamət üzrə qeyri-hökumət təşkilatları bu prosesə dəstək ola bilərlər. Buraya məşğulluq və özünüməşğulluğun təmin edilməsinə dəstək, əhalinin təhlükəsiz şəraitdə geri qayıdışı ilə bağlı maarifləndirilmə, qayıdışa hazırlıq, psixoloji dəstək məqsədilə tədbirlərin, təlimlərin keçirilməsi, xüsusən işğal dövründə maddi-mədəni irsimizə, təbii sərvətlərimizə vurulmuş zərərin araşdırılması, bununla bağlı beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, Ermənistanın maddi-mədəni irsimizlə yanaşı təbiətə, ekologiyaya vurduğu ziyanla bağlı tədbirlərin təşkili, dünya ictimaiyyətinin diqqətini mina probleminə yönəltmək üçün təşəbbüslər və s. aid oluna bilər.
Agentlik bir qayda olaraq qrant müsabiqələrinin elanı zamanı hər il aktual məsələlərin müsabiqə mövzularına salınmasını təmin edir.

-Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində qeyri-hökumət təşkilatları hansı fəaliyyətləri icra edir? Səfər qrantları elanları bu prosesə dəstək üçün nəzərdə tutulub?

Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması Agentliyin fəaliyyətində prioritet istiqamətlərdən biridir. Agentliyin keçirdiyi demək olar bütün qrant müsabiqələrində bu istiqamət üzrə mövzular müəyyən edilir. “Azərbaycanın milli maraqlarının xarici ölkələrdə, beynəlxalq platformalarda müdafiəsi və təşviqi” istiqaməti üzrə həm 2021-ci il kiçik qrant müsabiqəsində, həm də 2022-ci il kiçik qrant müsabiqəsində layihələr dəstəklənib. Burada əsas məqsəd postmünaqişə dövründə Azərbaycan reallıqlarının beynəlxalq təşkilatlara çatdırılması, eləcə də Ermənistanın 30 illik işğal dövründə vandallığı, müharibə cinayətləri, təbiətə, bütünlüklə ekologiyaya vurduğu ziyanla bağlı beynəlxalq ictimaiyyətin maarifləndirilməsidir.

- Qeyd etdiyiniz kimi, Agentliyin qrant müsabiqələrindən biri də məhz “Səfər qrantları”dır. Bu müsabiqə digər müsabiqələrdən fərqli olaraq bütün il boyu fəal olur. Bu müsabiqənin təşkilində əsas məqsəd dünyanın müxtəlif ölkələrində təşkil olunan tədbirlərdə Azərbaycan qeyri-hökumət təşkilatlarının iştirakına dəstək verməkdən ibarətdir. Bu il Agentlik tərəfindən bu qrant müsabiqəsinə müraciət üçün yeni meyarlar hazırlanır və yaxın günlərdə Agentliyin elektron resurslarında yerləşdiriləcək.

Qeyd olunan məsələlərlə yanaşı, Agentlik müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq edir. Xüsusən qardaş Türkiyənin “STK Genel Müdürlüyü”, Türkiyədə fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, eləcə də Azərbaycanda fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq artıq qurulub. BMT-nin və müxtəlif beynəlxalq təşkilatların Azərbaycan nümayəndəlikləri ilə görüşlər keçirilib, qarşılıqlı Anlaşma Memorandumları, birgə əməkdaşlıqla bağlı razılaşmalar və s. əldə olunur. Agentlik olaraq QHT-lərin beynəlxalq əlaqələrinin gücləndirilməsi bizim üçün çox önəmlidir və bununla bağlı yaxın günlərdə konfransın keçirilməsi planlaşdırılır.

-Agentliyin ictimai iştirakçılığın təmini ilə bağlı fəaliyyəti nədən ibarətdir? Bu istiqamətdə hansı işlər görülür?

Agentliyin nizamnaməsinə uyğun olaraq, qeyri-hökumət təşkilatlarının ictimai nəzarət sahəsində təşəbbüslərinin dəstəklənməsi əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biridir. Kiçik qrant müsabiqəsinin əsas istiqamətlərindən biri də məhz “Açıq hökumətin və ictimai nəzarətin təşviqi, korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələləri”dir.

Qeyd olunanlarla yanaşı, 2022-ci il ərzində 75 şəhər və rayonu əhatə edən “QHT-dövlət əməkdaşlığında yeni çağırışlar: ictimai nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi” adlı zona toplantıları keçirilib. Toplantılarda yerli icra hakimiyyətlərinin nümayəndələri, icra hakimiyyətləri yanında fəaliyyət göstərən ictimai şuraların nümayəndələri, həmçinin qeyri-hökumət təşkilatları və KİV nümayəndələri iştirak ediblər. Bu tədbirlərin təşkilindən sonra ictimai şuraların üzvləri üçün bilik və bacarıqların artırılması istiqamətində tədbirlərin təşkilinə ciddi ehtiyac olduğu nəzərə alınaraq Bakı şəhəri ilə birgə 10 müxtəlif regionda “İctimai iştirakçılıq sahəsində bilik və bacarıqların artırılması” mövzusunda təlimlər təşkil olunub. Ümumilikdə təlimlər 1500-dən çox iştirakçını əhatə edib.

- Fikrimcə, ötən ilin dekabrında Qarabağ iqtisadi rayonunda faydalı qazıntı yataqlarının qanunsuz istismarına qarşı Xankəndi-Laçın yolunda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən QHT-lər, ekoloqlar tərəfindən başlanan etiraz aksiyası dövlət-vətəndaş cəmiyyəti münasibətlərində dialoqun, həmrəyliyin və ictimai iştirakçılığın ən mükəmməl nümunəsidir. Havanın şaxtalı və soyuq olmasına baxmayaraq, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri - QHT-lər, gənclər, könüllülər, media nümayəndələri, blogerlər və digərləri bir amal uğrunda 37 gündür yorulmadan mübarizə aparırlar.

Əminik ki, mübarizə dinc məqsədlər təmin olunanadək əzmkarlıqla davam edəcək və bölgədə sülhün bərpasına dəstək olacaq.

-2023-cü il üçün Agentliyin hədəfləri nədir?

-Bu il də qrant müsabiqələrinin keçirilməsi, müxtəlif beynəlxalq tədbirlərin təşkili, bərpa, quruculuq və Böyük Qayıdış prosesində vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüslərinin dəstəklənməsi, dövlət-özəl və qeyri-hökumət təşkilatları arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi, ictimai nəzarətin təşviqi və digər fəaliyyətlərin icrası hədəflənir. Yaxın günlərdə “Heydər Əliyev İli” ilə bağlı qrant müsabiqəsinin elanı nəzərdə tutulub.
Bundan başqa, bu il qeyri-hökumət təşkilatları üçün göstərilən bütün xidmətlərin keyfiyyətinin daha da artırılması, eləcə də saytımızın və digər elektron xidmətlərin istifadəyə verilməsini planlaşdırırıq.

Sözsüz ki, qeyri-hökumət təşkilatlarının mütəmadi əsasda bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində proqramların həyata keçirilməsi də əsas hədəflərimizdəndir. Bu xüsusda həm Bakı şəhərində, həm də regionlarda QHT təmsilçiləri üçün professional təlimlərin keçirilməsi, onlara metodiki dəstəyin göstərilməsi, habelə ötən il olduğu kimi regionların birində QHT-lərin II İnkişaf və Mübadilə Proqramının reallaşdırılması nəzərdə tutulur.

İlahə Məmmədova,

"Sosial Dövlət Naminə" İctimai Birliyinin,

İctimaiə Əlaqələr Şöbəsinin müdiri

]]> faiq Tue, 17 Jan 2023 16:03:16 +0400 [/fullrss] [yandexrss] https://sosialdovlet.az/elaqeler/xeberlere/185-qht-lr-dovlt-dstyi-agentliyi-heydr-liyev-ili-il-bagli-musabiq-elan-edck.html
Xəbərlər / Xəbərlər / Müsahibə Tue, 17 Jan 2023 16:03:16 +0400 Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin icraçı direktoru Aygün Əliyeva 2022-ci ilin yekunları, ötən il keçirilən qrant müsabiqəsinin, “Şuşa İli” çərçivəsində görülən işlər, Böyük Qayıdış prosesi və işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası prosesində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının töhfələri, Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində qeyri-hökumət təşkilatlarının rolu, eyni zamanda, Agentliyin 2023-cü il üçün hədəfləri barədə yerli mətbuata məxsusi müsahibə verib.

Sosialdovlet.az müsahibəni olduğu kimi oxucularına təqdim edir.

-Artıq 2022-ci il yekunlaşıb. Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin fəaliyyətini qənaətbəxş hesab etmək olarmı? Qarşıya qoyulan məqsədlərə nə dərəcədə nail olunub?

-Bildiyiniz kimi, Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi Prezident İlham Əliyevin müvafiq Fərmanına əsasən, 2021-ci il aprelin 19-da yaradılıb. Qurumun strukturlaşma məsələləri nəzərə alınaraq, de-fakto fəaliyyət 2021-ci ilin oktyabr ayından başlayıb. Ümumilikdə 2022-ci ili qurumun fəaliyyətinin ilk ili kimi xarakterizə edə bilərik.

Ötən il ərzində Agentliyin Müşahidə Şurasının 15 iclası keçirilib, konseptual sənədlərin hazırlanması ilə bağlı təkliflər verilib, qrant müsabiqələrinin nəticələri ilə bağlı qərarlar qəbul edilib. Nizamnaməyə uyğun olaraq çoxsaylı tədbirlər, görüşlər keçirilib, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına yönələn çoxsaylı məsələlər müzakirə olunub.

Bundan başqa, beynəlxalq tədbirlər, müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, Anlaşma memorandumlarının imzalanması, işğaldan azad olunmuş ərazilərə yerli və beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələrinin səfərlərinin təşkili, ictimai iştirakçılığın təşviqi məqsədilə ölkənin 75 rayon və şəhərini əhatə edən zona toplantılarının keçirilməsi, qeyri-hökumət təşkilatlarının bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində təlimlərin təşkili və s. bu il görülən işlərin bir hissəsidir.

- Azərbaycan Prezidentinin müvafiq Sərəncamına əsasən, ötən il “Şuşa İli” kimi tarixə düşdü. Agentlik fəaliyyətində bu istiqamətdə hansı işləri görüb?

- Agentlik müvafiq tədbirlər planına uyğun olaraq 2022-ci il “Şuşa İli”nə həsr olunmuş xüsusi qrant müsabiqəsi elan etdi. Qrant müsabiqəsinə 227 qeyri-hökumət təşkilatının layihə müraciəti daxil oldu. Agentliyin Müşahidə Şurasının qərarı ilə 22 layihəyə maliyyə yardımı ayrıldı.
Layihələr çərçivəsində Azərbaycanda və dünyanın müxtəlif ölkələrində (ABŞ, Cənubi Koreya, Fransa, Norveç və s.) fərqli formatlarda tədbirlər təşkil edildi. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan alimlərin, blogerlərin, influenserlərin Azərbaycana, Şuşaya səfərləri təşkil edildi, sənədli filmlər, saytlar, vikipediyada 9 dildə 240 yeni məqalə hazırlandı. Həmçinin Şuşanın tarixi və mədəniyyətini özündə ehtiva edən kitablar nəşr olunub, Azərbaycanda yeni media məhsulu hesab edilən lonqrid hazırlanıb, “Google Maps” və “Yandex Maps” platformalarına Şuşada 119, ümumilikdə isə 171 toponim əlavə edilib. Layihələr çərçivəsində çəkilən qısa video bloqlar milyonlarla insan tərəfindən izlənilib və dünya trendinə düşüb. Hazırda layihələrin nəticələri ilə bağlı ictimaiyyət və mətbuat nümayəndələri üçün hesabat hazırlanır.

- Bununla yanaşı, Agentlik “Şuşa İli” çərçivəsində müxtəlif xarakterli beynəlxalq tədbirlər, forumlar təşkil edib. “Şuşa İli” çərçivəsində ilk dəfə olaraq Azərbaycan–Türkiyə Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının Əməkdaşlıq Forumu, həmçinin 1000-ə yaxın QHT nümayəndəsinin və blogerin Şuşaya səfəri təşkil olunub. “Şuşa İli” ilə əlaqədar müxtəlif ölkələrin 100-ə yaxın nümayəndəsinin iştirakı ilə “Erasmus+” proqramı çərçivəsində iki beynəlxalq təlim keçirilib.

-Agentlik 2022-ci ildə hansı istiqamətdə qrant müsabiqələri həyata keçirib və müsabiqələrin keçirilməsi ilə bağlı hər hansı yeniliklər gözlənilirmi?

-Ötən il ərzində kiçik qrant müsabiqəsi, eyni zamanda, qeyd etdiyim kimi, “Şuşa İli”nə həsr olunmuş xüsusi qrant müsabiqəsi, “Məişət zorakılığına qarşı mübarizə və qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılması təşəbbüsləri” və “Müharibə iştirakçılarının sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair təşəbbüslər” istiqamətləri üzrə qrant müsabiqələri elan olunub və ümumilikdə 515 layihə maliyyələşdirilib.
Kiçik qrant müsabiqələri üçün əsas prioritet istiqamətlər isə “Ailə, qadın və uşaq məsələləri”, “Azərbaycanın milli maraqlarının xarici ölkələrdə, beynəlxalq platformalarda müdafiəsi və təşviqi”, “Ətraf mühitin və əhalinin sağlamlığının qorunması, narkomaniya ilə mübarizə məsələləri”, “insan haqları, ictimai vəkillik, demokratiya və hüquq məsələləri, insan alverinə qarşı mübarizə məsələləri”, “Elm, təhsil və mədəniyyət və azərbaycançılıq ideyasının təbliği məsələləri”, “Sosial və iqtisadi məsələlər”, “Açıq hökumətin və ictimai nəzarətin təşviqi, korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələləri” mövzuları olub.

- Layihələrin mövzusundan və formatından asılı olmayaraq, əsas məqsəd müsabiqələrin həyata keçirilməsində şəffaflıq, hesabatlılıq prinsiplərinə riayət edilməsidir. Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, əvvəlcədən təlimatların və normativ sənədlərin təqdim edilməsinə baxmayaraq, bəzi qeyri-hökumət təşkilatları layihələrin hesabatı zamanı qüsurlara yol verdilər. Lakin 2021-ci və 2022-ci illər müsabiqələrinin nəticələrini təhlil edəndə maliyyə pozuntusu ilə bağlı dinamikanın aşağı düşməsi bizi çox sevindirir.

Növbəti illərdə layihələrin qəbulunun, monitorinqinin və hesabatların yeni elektron resurslar vasitəsilə həyata keçirilməsi, layihə təklifi formasının təkmilləşməsi və layihələrin qəbulu və idarə edilməsi üçün beynəlxalq standartlara uyğun müəyyən elementlərdən istifadə olunması planlaşdırılır.

-Böyük Qayıdış prosesi və işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası prosesində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının hansı töhfələri ola bilər?

Şanlı Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfərdən sonra Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə ölkəmiz qarşısında işğaldan azad olunan torpaqların bərpası və vətəndaşlarımızın öz yurd yerlərinə qayıtması kimi vacib məqsəd durur. Bu baxımdan vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının qayıdış prosesinə dəstəyi təbii ki, vacibdir. Bir neçə istiqamət üzrə qeyri-hökumət təşkilatları bu prosesə dəstək ola bilərlər. Buraya məşğulluq və özünüməşğulluğun təmin edilməsinə dəstək, əhalinin təhlükəsiz şəraitdə geri qayıdışı ilə bağlı maarifləndirilmə, qayıdışa hazırlıq, psixoloji dəstək məqsədilə tədbirlərin, təlimlərin keçirilməsi, xüsusən işğal dövründə maddi-mədəni irsimizə, təbii sərvətlərimizə vurulmuş zərərin araşdırılması, bununla bağlı beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, Ermənistanın maddi-mədəni irsimizlə yanaşı təbiətə, ekologiyaya vurduğu ziyanla bağlı tədbirlərin təşkili, dünya ictimaiyyətinin diqqətini mina probleminə yönəltmək üçün təşəbbüslər və s. aid oluna bilər.
Agentlik bir qayda olaraq qrant müsabiqələrinin elanı zamanı hər il aktual məsələlərin müsabiqə mövzularına salınmasını təmin edir.

-Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində qeyri-hökumət təşkilatları hansı fəaliyyətləri icra edir? Səfər qrantları elanları bu prosesə dəstək üçün nəzərdə tutulub?

Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması Agentliyin fəaliyyətində prioritet istiqamətlərdən biridir. Agentliyin keçirdiyi demək olar bütün qrant müsabiqələrində bu istiqamət üzrə mövzular müəyyən edilir. “Azərbaycanın milli maraqlarının xarici ölkələrdə, beynəlxalq platformalarda müdafiəsi və təşviqi” istiqaməti üzrə həm 2021-ci il kiçik qrant müsabiqəsində, həm də 2022-ci il kiçik qrant müsabiqəsində layihələr dəstəklənib. Burada əsas məqsəd postmünaqişə dövründə Azərbaycan reallıqlarının beynəlxalq təşkilatlara çatdırılması, eləcə də Ermənistanın 30 illik işğal dövründə vandallığı, müharibə cinayətləri, təbiətə, bütünlüklə ekologiyaya vurduğu ziyanla bağlı beynəlxalq ictimaiyyətin maarifləndirilməsidir.

- Qeyd etdiyiniz kimi, Agentliyin qrant müsabiqələrindən biri də məhz “Səfər qrantları”dır. Bu müsabiqə digər müsabiqələrdən fərqli olaraq bütün il boyu fəal olur. Bu müsabiqənin təşkilində əsas məqsəd dünyanın müxtəlif ölkələrində təşkil olunan tədbirlərdə Azərbaycan qeyri-hökumət təşkilatlarının iştirakına dəstək verməkdən ibarətdir. Bu il Agentlik tərəfindən bu qrant müsabiqəsinə müraciət üçün yeni meyarlar hazırlanır və yaxın günlərdə Agentliyin elektron resurslarında yerləşdiriləcək.

Qeyd olunan məsələlərlə yanaşı, Agentlik müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq edir. Xüsusən qardaş Türkiyənin “STK Genel Müdürlüyü”, Türkiyədə fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, eləcə də Azərbaycanda fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq artıq qurulub. BMT-nin və müxtəlif beynəlxalq təşkilatların Azərbaycan nümayəndəlikləri ilə görüşlər keçirilib, qarşılıqlı Anlaşma Memorandumları, birgə əməkdaşlıqla bağlı razılaşmalar və s. əldə olunur. Agentlik olaraq QHT-lərin beynəlxalq əlaqələrinin gücləndirilməsi bizim üçün çox önəmlidir və bununla bağlı yaxın günlərdə konfransın keçirilməsi planlaşdırılır.

-Agentliyin ictimai iştirakçılığın təmini ilə bağlı fəaliyyəti nədən ibarətdir? Bu istiqamətdə hansı işlər görülür?

Agentliyin nizamnaməsinə uyğun olaraq, qeyri-hökumət təşkilatlarının ictimai nəzarət sahəsində təşəbbüslərinin dəstəklənməsi əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biridir. Kiçik qrant müsabiqəsinin əsas istiqamətlərindən biri də məhz “Açıq hökumətin və ictimai nəzarətin təşviqi, korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələləri”dir.

Qeyd olunanlarla yanaşı, 2022-ci il ərzində 75 şəhər və rayonu əhatə edən “QHT-dövlət əməkdaşlığında yeni çağırışlar: ictimai nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi” adlı zona toplantıları keçirilib. Toplantılarda yerli icra hakimiyyətlərinin nümayəndələri, icra hakimiyyətləri yanında fəaliyyət göstərən ictimai şuraların nümayəndələri, həmçinin qeyri-hökumət təşkilatları və KİV nümayəndələri iştirak ediblər. Bu tədbirlərin təşkilindən sonra ictimai şuraların üzvləri üçün bilik və bacarıqların artırılması istiqamətində tədbirlərin təşkilinə ciddi ehtiyac olduğu nəzərə alınaraq Bakı şəhəri ilə birgə 10 müxtəlif regionda “İctimai iştirakçılıq sahəsində bilik və bacarıqların artırılması” mövzusunda təlimlər təşkil olunub. Ümumilikdə təlimlər 1500-dən çox iştirakçını əhatə edib.

- Fikrimcə, ötən ilin dekabrında Qarabağ iqtisadi rayonunda faydalı qazıntı yataqlarının qanunsuz istismarına qarşı Xankəndi-Laçın yolunda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən QHT-lər, ekoloqlar tərəfindən başlanan etiraz aksiyası dövlət-vətəndaş cəmiyyəti münasibətlərində dialoqun, həmrəyliyin və ictimai iştirakçılığın ən mükəmməl nümunəsidir. Havanın şaxtalı və soyuq olmasına baxmayaraq, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri - QHT-lər, gənclər, könüllülər, media nümayəndələri, blogerlər və digərləri bir amal uğrunda 37 gündür yorulmadan mübarizə aparırlar.

Əminik ki, mübarizə dinc məqsədlər təmin olunanadək əzmkarlıqla davam edəcək və bölgədə sülhün bərpasına dəstək olacaq.

-2023-cü il üçün Agentliyin hədəfləri nədir?

-Bu il də qrant müsabiqələrinin keçirilməsi, müxtəlif beynəlxalq tədbirlərin təşkili, bərpa, quruculuq və Böyük Qayıdış prosesində vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüslərinin dəstəklənməsi, dövlət-özəl və qeyri-hökumət təşkilatları arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi, ictimai nəzarətin təşviqi və digər fəaliyyətlərin icrası hədəflənir. Yaxın günlərdə “Heydər Əliyev İli” ilə bağlı qrant müsabiqəsinin elanı nəzərdə tutulub.
Bundan başqa, bu il qeyri-hökumət təşkilatları üçün göstərilən bütün xidmətlərin keyfiyyətinin daha da artırılması, eləcə də saytımızın və digər elektron xidmətlərin istifadəyə verilməsini planlaşdırırıq.

Sözsüz ki, qeyri-hökumət təşkilatlarının mütəmadi əsasda bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində proqramların həyata keçirilməsi də əsas hədəflərimizdəndir. Bu xüsusda həm Bakı şəhərində, həm də regionlarda QHT təmsilçiləri üçün professional təlimlərin keçirilməsi, onlara metodiki dəstəyin göstərilməsi, habelə ötən il olduğu kimi regionların birində QHT-lərin II İnkişaf və Mübadilə Proqramının reallaşdırılması nəzərdə tutulur.

İlahə Məmmədova,

"Sosial Dövlət Naminə" İctimai Birliyinin,

İctimaiə Əlaqələr Şöbəsinin müdiri

Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin icraçı direktoru Aygün Əliyeva 2022-ci ilin yekunları, ötən il keçirilən qrant müsabiqəsinin, “Şuşa İli” çərçivəsində görülən işlər, Böyük Qayıdış prosesi və işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası prosesində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının töhfələri, Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində qeyri-hökumət təşkilatlarının rolu, eyni zamanda, Agentliyin 2023-cü il üçün hədəfləri barədə yerli mətbuata məxsusi müsahibə verib.

Sosialdovlet.az müsahibəni olduğu kimi oxucularına təqdim edir.

-Artıq 2022-ci il yekunlaşıb. Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin fəaliyyətini qənaətbəxş hesab etmək olarmı? Qarşıya qoyulan məqsədlərə nə dərəcədə nail olunub?

-Bildiyiniz kimi, Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi Prezident İlham Əliyevin müvafiq Fərmanına əsasən, 2021-ci il aprelin 19-da yaradılıb. Qurumun strukturlaşma məsələləri nəzərə alınaraq, de-fakto fəaliyyət 2021-ci ilin oktyabr ayından başlayıb. Ümumilikdə 2022-ci ili qurumun fəaliyyətinin ilk ili kimi xarakterizə edə bilərik.

Ötən il ərzində Agentliyin Müşahidə Şurasının 15 iclası keçirilib, konseptual sənədlərin hazırlanması ilə bağlı təkliflər verilib, qrant müsabiqələrinin nəticələri ilə bağlı qərarlar qəbul edilib. Nizamnaməyə uyğun olaraq çoxsaylı tədbirlər, görüşlər keçirilib, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına yönələn çoxsaylı məsələlər müzakirə olunub.

Bundan başqa, beynəlxalq tədbirlər, müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, Anlaşma memorandumlarının imzalanması, işğaldan azad olunmuş ərazilərə yerli və beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələrinin səfərlərinin təşkili, ictimai iştirakçılığın təşviqi məqsədilə ölkənin 75 rayon və şəhərini əhatə edən zona toplantılarının keçirilməsi, qeyri-hökumət təşkilatlarının bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində təlimlərin təşkili və s. bu il görülən işlərin bir hissəsidir.

- Azərbaycan Prezidentinin müvafiq Sərəncamına əsasən, ötən il “Şuşa İli” kimi tarixə düşdü. Agentlik fəaliyyətində bu istiqamətdə hansı işləri görüb?

- Agentlik müvafiq tədbirlər planına uyğun olaraq 2022-ci il “Şuşa İli”nə həsr olunmuş xüsusi qrant müsabiqəsi elan etdi. Qrant müsabiqəsinə 227 qeyri-hökumət təşkilatının layihə müraciəti daxil oldu. Agentliyin Müşahidə Şurasının qərarı ilə 22 layihəyə maliyyə yardımı ayrıldı.
Layihələr çərçivəsində Azərbaycanda və dünyanın müxtəlif ölkələrində (ABŞ, Cənubi Koreya, Fransa, Norveç və s.) fərqli formatlarda tədbirlər təşkil edildi. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan alimlərin, blogerlərin, influenserlərin Azərbaycana, Şuşaya səfərləri təşkil edildi, sənədli filmlər, saytlar, vikipediyada 9 dildə 240 yeni məqalə hazırlandı. Həmçinin Şuşanın tarixi və mədəniyyətini özündə ehtiva edən kitablar nəşr olunub, Azərbaycanda yeni media məhsulu hesab edilən lonqrid hazırlanıb, “Google Maps” və “Yandex Maps” platformalarına Şuşada 119, ümumilikdə isə 171 toponim əlavə edilib. Layihələr çərçivəsində çəkilən qısa video bloqlar milyonlarla insan tərəfindən izlənilib və dünya trendinə düşüb. Hazırda layihələrin nəticələri ilə bağlı ictimaiyyət və mətbuat nümayəndələri üçün hesabat hazırlanır.

- Bununla yanaşı, Agentlik “Şuşa İli” çərçivəsində müxtəlif xarakterli beynəlxalq tədbirlər, forumlar təşkil edib. “Şuşa İli” çərçivəsində ilk dəfə olaraq Azərbaycan–Türkiyə Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının Əməkdaşlıq Forumu, həmçinin 1000-ə yaxın QHT nümayəndəsinin və blogerin Şuşaya səfəri təşkil olunub. “Şuşa İli” ilə əlaqədar müxtəlif ölkələrin 100-ə yaxın nümayəndəsinin iştirakı ilə “Erasmus+” proqramı çərçivəsində iki beynəlxalq təlim keçirilib.

-Agentlik 2022-ci ildə hansı istiqamətdə qrant müsabiqələri həyata keçirib və müsabiqələrin keçirilməsi ilə bağlı hər hansı yeniliklər gözlənilirmi?

-Ötən il ərzində kiçik qrant müsabiqəsi, eyni zamanda, qeyd etdiyim kimi, “Şuşa İli”nə həsr olunmuş xüsusi qrant müsabiqəsi, “Məişət zorakılığına qarşı mübarizə və qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılması təşəbbüsləri” və “Müharibə iştirakçılarının sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair təşəbbüslər” istiqamətləri üzrə qrant müsabiqələri elan olunub və ümumilikdə 515 layihə maliyyələşdirilib.
Kiçik qrant müsabiqələri üçün əsas prioritet istiqamətlər isə “Ailə, qadın və uşaq məsələləri”, “Azərbaycanın milli maraqlarının xarici ölkələrdə, beynəlxalq platformalarda müdafiəsi və təşviqi”, “Ətraf mühitin və əhalinin sağlamlığının qorunması, narkomaniya ilə mübarizə məsələləri”, “insan haqları, ictimai vəkillik, demokratiya və hüquq məsələləri, insan alverinə qarşı mübarizə məsələləri”, “Elm, təhsil və mədəniyyət və azərbaycançılıq ideyasının təbliği məsələləri”, “Sosial və iqtisadi məsələlər”, “Açıq hökumətin və ictimai nəzarətin təşviqi, korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələləri” mövzuları olub.

- Layihələrin mövzusundan və formatından asılı olmayaraq, əsas məqsəd müsabiqələrin həyata keçirilməsində şəffaflıq, hesabatlılıq prinsiplərinə riayət edilməsidir. Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, əvvəlcədən təlimatların və normativ sənədlərin təqdim edilməsinə baxmayaraq, bəzi qeyri-hökumət təşkilatları layihələrin hesabatı zamanı qüsurlara yol verdilər. Lakin 2021-ci və 2022-ci illər müsabiqələrinin nəticələrini təhlil edəndə maliyyə pozuntusu ilə bağlı dinamikanın aşağı düşməsi bizi çox sevindirir.

Növbəti illərdə layihələrin qəbulunun, monitorinqinin və hesabatların yeni elektron resurslar vasitəsilə həyata keçirilməsi, layihə təklifi formasının təkmilləşməsi və layihələrin qəbulu və idarə edilməsi üçün beynəlxalq standartlara uyğun müəyyən elementlərdən istifadə olunması planlaşdırılır.

-Böyük Qayıdış prosesi və işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası prosesində vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının hansı töhfələri ola bilər?

Şanlı Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfərdən sonra Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə ölkəmiz qarşısında işğaldan azad olunan torpaqların bərpası və vətəndaşlarımızın öz yurd yerlərinə qayıtması kimi vacib məqsəd durur. Bu baxımdan vətəndaş cəmiyyətinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının qayıdış prosesinə dəstəyi təbii ki, vacibdir. Bir neçə istiqamət üzrə qeyri-hökumət təşkilatları bu prosesə dəstək ola bilərlər. Buraya məşğulluq və özünüməşğulluğun təmin edilməsinə dəstək, əhalinin təhlükəsiz şəraitdə geri qayıdışı ilə bağlı maarifləndirilmə, qayıdışa hazırlıq, psixoloji dəstək məqsədilə tədbirlərin, təlimlərin keçirilməsi, xüsusən işğal dövründə maddi-mədəni irsimizə, təbii sərvətlərimizə vurulmuş zərərin araşdırılması, bununla bağlı beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, Ermənistanın maddi-mədəni irsimizlə yanaşı təbiətə, ekologiyaya vurduğu ziyanla bağlı tədbirlərin təşkili, dünya ictimaiyyətinin diqqətini mina probleminə yönəltmək üçün təşəbbüslər və s. aid oluna bilər.
Agentlik bir qayda olaraq qrant müsabiqələrinin elanı zamanı hər il aktual məsələlərin müsabiqə mövzularına salınmasını təmin edir.

-Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində qeyri-hökumət təşkilatları hansı fəaliyyətləri icra edir? Səfər qrantları elanları bu prosesə dəstək üçün nəzərdə tutulub?

Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması Agentliyin fəaliyyətində prioritet istiqamətlərdən biridir. Agentliyin keçirdiyi demək olar bütün qrant müsabiqələrində bu istiqamət üzrə mövzular müəyyən edilir. “Azərbaycanın milli maraqlarının xarici ölkələrdə, beynəlxalq platformalarda müdafiəsi və təşviqi” istiqaməti üzrə həm 2021-ci il kiçik qrant müsabiqəsində, həm də 2022-ci il kiçik qrant müsabiqəsində layihələr dəstəklənib. Burada əsas məqsəd postmünaqişə dövründə Azərbaycan reallıqlarının beynəlxalq təşkilatlara çatdırılması, eləcə də Ermənistanın 30 illik işğal dövründə vandallığı, müharibə cinayətləri, təbiətə, bütünlüklə ekologiyaya vurduğu ziyanla bağlı beynəlxalq ictimaiyyətin maarifləndirilməsidir.

- Qeyd etdiyiniz kimi, Agentliyin qrant müsabiqələrindən biri də məhz “Səfər qrantları”dır. Bu müsabiqə digər müsabiqələrdən fərqli olaraq bütün il boyu fəal olur. Bu müsabiqənin təşkilində əsas məqsəd dünyanın müxtəlif ölkələrində təşkil olunan tədbirlərdə Azərbaycan qeyri-hökumət təşkilatlarının iştirakına dəstək verməkdən ibarətdir. Bu il Agentlik tərəfindən bu qrant müsabiqəsinə müraciət üçün yeni meyarlar hazırlanır və yaxın günlərdə Agentliyin elektron resurslarında yerləşdiriləcək.

Qeyd olunan məsələlərlə yanaşı, Agentlik müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq edir. Xüsusən qardaş Türkiyənin “STK Genel Müdürlüyü”, Türkiyədə fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, eləcə də Azərbaycanda fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq artıq qurulub. BMT-nin və müxtəlif beynəlxalq təşkilatların Azərbaycan nümayəndəlikləri ilə görüşlər keçirilib, qarşılıqlı Anlaşma Memorandumları, birgə əməkdaşlıqla bağlı razılaşmalar və s. əldə olunur. Agentlik olaraq QHT-lərin beynəlxalq əlaqələrinin gücləndirilməsi bizim üçün çox önəmlidir və bununla bağlı yaxın günlərdə konfransın keçirilməsi planlaşdırılır.

-Agentliyin ictimai iştirakçılığın təmini ilə bağlı fəaliyyəti nədən ibarətdir? Bu istiqamətdə hansı işlər görülür?

Agentliyin nizamnaməsinə uyğun olaraq, qeyri-hökumət təşkilatlarının ictimai nəzarət sahəsində təşəbbüslərinin dəstəklənməsi əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biridir. Kiçik qrant müsabiqəsinin əsas istiqamətlərindən biri də məhz “Açıq hökumətin və ictimai nəzarətin təşviqi, korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələləri”dir.

Qeyd olunanlarla yanaşı, 2022-ci il ərzində 75 şəhər və rayonu əhatə edən “QHT-dövlət əməkdaşlığında yeni çağırışlar: ictimai nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi” adlı zona toplantıları keçirilib. Toplantılarda yerli icra hakimiyyətlərinin nümayəndələri, icra hakimiyyətləri yanında fəaliyyət göstərən ictimai şuraların nümayəndələri, həmçinin qeyri-hökumət təşkilatları və KİV nümayəndələri iştirak ediblər. Bu tədbirlərin təşkilindən sonra ictimai şuraların üzvləri üçün bilik və bacarıqların artırılması istiqamətində tədbirlərin təşkilinə ciddi ehtiyac olduğu nəzərə alınaraq Bakı şəhəri ilə birgə 10 müxtəlif regionda “İctimai iştirakçılıq sahəsində bilik və bacarıqların artırılması” mövzusunda təlimlər təşkil olunub. Ümumilikdə təlimlər 1500-dən çox iştirakçını əhatə edib.

- Fikrimcə, ötən ilin dekabrında Qarabağ iqtisadi rayonunda faydalı qazıntı yataqlarının qanunsuz istismarına qarşı Xankəndi-Laçın yolunda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən QHT-lər, ekoloqlar tərəfindən başlanan etiraz aksiyası dövlət-vətəndaş cəmiyyəti münasibətlərində dialoqun, həmrəyliyin və ictimai iştirakçılığın ən mükəmməl nümunəsidir. Havanın şaxtalı və soyuq olmasına baxmayaraq, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri - QHT-lər, gənclər, könüllülər, media nümayəndələri, blogerlər və digərləri bir amal uğrunda 37 gündür yorulmadan mübarizə aparırlar.

Əminik ki, mübarizə dinc məqsədlər təmin olunanadək əzmkarlıqla davam edəcək və bölgədə sülhün bərpasına dəstək olacaq.

-2023-cü il üçün Agentliyin hədəfləri nədir?

-Bu il də qrant müsabiqələrinin keçirilməsi, müxtəlif beynəlxalq tədbirlərin təşkili, bərpa, quruculuq və Böyük Qayıdış prosesində vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüslərinin dəstəklənməsi, dövlət-özəl və qeyri-hökumət təşkilatları arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi, ictimai nəzarətin təşviqi və digər fəaliyyətlərin icrası hədəflənir. Yaxın günlərdə “Heydər Əliyev İli” ilə bağlı qrant müsabiqəsinin elanı nəzərdə tutulub.
Bundan başqa, bu il qeyri-hökumət təşkilatları üçün göstərilən bütün xidmətlərin keyfiyyətinin daha da artırılması, eləcə də saytımızın və digər elektron xidmətlərin istifadəyə verilməsini planlaşdırırıq.

Sözsüz ki, qeyri-hökumət təşkilatlarının mütəmadi əsasda bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində proqramların həyata keçirilməsi də əsas hədəflərimizdəndir. Bu xüsusda həm Bakı şəhərində, həm də regionlarda QHT təmsilçiləri üçün professional təlimlərin keçirilməsi, onlara metodiki dəstəyin göstərilməsi, habelə ötən il olduğu kimi regionların birində QHT-lərin II İnkişaf və Mübadilə Proqramının reallaşdırılması nəzərdə tutulur.

İlahə Məmmədova,

"Sosial Dövlət Naminə" İctimai Birliyinin,

İctimaiə Əlaqələr Şöbəsinin müdiri

]]> [/yandexrss][shortrss] https://sosialdovlet.az/xeberler/17-azrbaycan-sosial-dovltdir.html https://sosialdovlet.az/xeberler/17-azrbaycan-sosial-dovltdir.html

Əlverişli coğrafi mövqeyə malik olan, Şərqlə Qərb arasında körpü rolunu oynayan Azərbaycanda dövlət daim öz vətəndaşına qayğı ilə yanaşır, onun rifahının yüksəldilməsi, sosial problemlərinin həllini prioritet vəzifə kimi görür və bu istiqamətdə məqsədyönlü siyasət həyata keçirir. Ölkə iqtisadiyyatının inkişafı fonunda bu siyasət razılıqla qarşılanmaqla bərabər, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki nüfuzunu da artırır. Mühüm iqtisadi layihələrə imza atan ölkəmiz dünya dövlətləri tərəfindən etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasət, iqtisadi inkişaf və digər məsələlərlə bağlı "Kaspi”nin suallarını Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvü Musa Quliyev cavablandırır.

- Musa müəllim, Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasəti necə dəyərləndirirsiniz?

- Azərbaycan sosial dövlətdir. 2013-cü ildə Prezident İlham Əliyev bunu rəsmi olaraq elan edib. Azərbaycan dövlətinin sosial siyasəti daim Azərbaycan vətəndaşının müdafiəsinə, sosial rifahının yüksəlməsinə yönəlib. Heç də təsadüfi deyil ki, ölkə başçısı bütün çıxışlarında "Bizim siyasətin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşı dayanır” - fikrini xüsusilə vurğulayır. Bu, təsadüfən, yaxud ictimaiyyət qarşısında çıxış xatirinə söylənilən sözlər deyil. Azərbaycanda iqtisadiyyatın, iqtisadi inkişafın bizə verdiyi bütün nemətlər ölkə əhalisinin payıdır. Ona görə də iqtisadi inkişafdan əldə edilən gəlirlər Azərbaycan əhalisinə xərclənir. 2003-cü ildən indiyə qədər ötən dövrdə olduqca böyük, sürətli iqtisadi inkişaf əldə olunub. Bunu beynəlxalq ekspertlər də etiraf edirlər. Məhz onlar 2003-2013-cü illəri Azərbaycan iqtisadiyyatının, inkişafının qızıl dövrü, qızıl onluğu adlandırırlar. 2013-cü ildən sonra da iqtisadi inkişaf hər il özünü göstərib. Baxmayaraq ki, son 3 ildə dünyada baş verən hadisələr, iqtisadi və siyasi proseslər, xüsusən də ümumdünya iqtisadi böhranı, neftin qiymətinin kəskin aşağı düşməsi Azərbaycanın ümumi gəlirlərinin nisbətən azalmasına səbəb olub, ümumi strateji xətt yenə də davam etdirilir. Strateji xətt isə bundan ibarətdir ki, ilbəil Azərbaycanda yaşayış minimumu artır, orta aylıq əməkhaqqı, təqaüd də yüksəlir, əhaliyə verilən sosial yardımlar, təminatlar artır, insanların məşğulluğu daim dövlət başçısının nəzarətində saxlanılır. Son 20 il ərzində Azərbaycanda işsizlik 17,5 faizdən 5 faizə enib. Bu, dünyada qəbul olunan ən yaxşı göstəricilərdən biridir. Qeyri-neft sektoru sürətlə inkişaf edir. Xüsusən də son illərdə ölkə başçısının sahibkarlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün ard-arda imzaladığı fərman və sərəncamlar burada mühüm əhəmiyyət daşıyır. 11 strateji inkişaf istiqaməti, yol xəritəsi, regional inkişaf proqramları və sair mühüm sənədləri də misal gətirmək mümkündür. Sözsüz ki, bütün bunlar insanlarımızın sosial rifahının yüksəldilməsi üçün atılan addımlardır. Aqrar sahənin, turizm, nəqliyyat, informasiya kommunikasiya texnologiyaları sektorlarının inkişaf etdirilməsi də sosial siyasətin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Çünki, bu sahələrin tərəqqisi son nəticədə Azərbaycan əhalisinin həyat tərzinə, sosial durumuna bilavasitə təsir edir. Əgər regionlarda aqrar sektorun ənənəvi sahələri, o cümlədən pambıqçılıq, tütünçülük, baramaçılıq, üzümçülük, əkinçiliyin ən müxtəlif növləri, bağçılıq, bostançılıq inkişaf etdirilirsə, emal sənayesi gücləndirilirsə, kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı artırılırsa, bu, həm ölkə iqtisadiyyatına, həm də əhalinin güzəranına müsbət təsir edir. Azərbaycan brendi adı altında dünyaya çıxarılan məhsulları istehsal edən, onun ərsəyə gəlməsində əməyi keçən Azərbaycan insanıdır. Ona görə də bu sahələrdə uğurlar əldə edildikcə əhalinin də sosial vəziyyəti yaxşılaşır. Sevindirici haldır ki, qeyri-neft sektoru dövlət büdcəsində və ümumdaxili məhsulda 70 faizi üstələyir. Hazırda ölkədə yoxsulluq səviyyəsi 5 faizdir. Baxmayaraq ki, iqtisadiyyatımızın əsasını təşkil edən neftin qiyməti aşağı düşüb, həcm də azalıb. Ancaq qeyri-neft sektoru bunu tənzimləyir.

- Sosial sahədə bəzi insanların üzləşdiyi əsas çətinliklərdən biri mənzil-məişət problemidir. Bu problemin həll edilməsi üçün hansı işlər görülür?

- Yoxsulluğun aradan qaldırılması sahəsində əsas məsələlərdən biri bu kateqoriyadan olan insanların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, onların mənzillə təmin edilməsi, yaxud bunun üçün onlara müvafiq şərait yaradılmasıdır. Azərbaycanda da mənzil tikintisi daha geniş miqyas alıb. Son 10-12 il ərzində 3 milyon 200 min kvadratmetr mənzil sahəsi qaçqın və məcburi köçkünlər üçün tikilib istifadəyə verilib. Onlar üçün yüzdən artıq şəhərcik salınıb. Bununla da ümumilikdə 50 min ailə, 250 mindən çox insanın yaşayış şəraiti yaxşılaşdırılıb, onlar yeni mənzillə təmin olunublar. Qarabağ müharibəsi əlillərinə, şəhid ailələrinə, hərbçilərə, jurnalistlərə, veteranlara, alimlərə, valideyn himayəsindən məhrum uşaqlara - gənclərə və bir çox kateqoriyadan olan insanlara dövlət tərəfindən yeni mənzillər verilib. Həmin insanlar müasir tələblərə cavab verən, ən əsası da pulsuz verilən belə mənzillərdə yaşamaq hüququ əldə ediblər. Son illərdə sosial evlər layihəsi gündəmə gəlib. Bu layihə çərçivəsində də bir sıra addımlar atılıb. Bu, sosial durumu aşağı olan insanların da cüzi ödəniş etməklə yeni mənzil ala bilməsi üçün geniş imkanlar yaradıb. Ötən ilin dekabrında Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Bakı şəhərinin Yasamal rayonu ərazisində ilk sosial evlərin təməlini qoyuldu və hazırda inşaat işləri uğurla davam etdirilir. Bu işlər başa çatdırılandan sonra 2 min insan sosial evlər əldə edə biləcək. Bu il 29 belə binanın tikintisinə də başlanılıb. Göründüyü kimi, bu sosial layihə də davamlı xarakter alıb. Beləliklə də bütövlükdə dövlət siyasətinin Azərbaycan vətəndaşının sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına yönəldiyini bir daha müşahidə etmək olur.

- Ümumdünya iqtisadi böhranı baş verdiyi zaman, eləcə də neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşması, manatın iki dəfə devalvasiyaya uğraması dönəmində də Azərbaycanda dövlət tərəfindən sosial layihələrin maliyyələşməsi dayandırılmadı. Bu fakt nəyin göstəricisidir?

- Xatırlatmaq istərdim ki, sizin sualınızda qeyd etdiyiniz məqamlarla yanaşı, hətta devalvasiya, neftin qiymətinin ucuzlaşdığı, büdcə gəlirlərinin azaldığı fonda maaş və pensiyaların həcmi də artırıldı. Son iki ildə büdcənin yığcam olmasına baxmayaraq, yenə də 30 faizi sosial xərclərə yönəlib. Bütün bunlar bir daha onu göstərir ki, Azərbaycan sosial dövlətdir və Prezident İlham Əliyevin daxili siyasətində sosial müdafiə strategiyası prioritet istiqamətlərdən biridir. Ölkə başçısı qeyri-neft sektorunun, sahibkarlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün təkcə son iki-üç il ərzində 20-yə yaxın fərman və sərəncam imzalayıb. Bu onunla bağlı idi ki, Azərbaycan vətəndaşı, sahibkarı, biznesmeni əziyyət çəkməsin. Bununla dövlət sahibkarın çiyninə düşən yükün bir hissəsini öz üzərinə götürdü. Pensiyalar, müavinətlər artırıldı, əmək haqlarında artımlar müşahidə olundu. Bu, davamlı prosesdir. Belə tədbirlər, atılan uzaqgörən, qətiyyətli addımlar sayəsində qısa müddətdə Azərbaycan böhranlı vəziyyətdən çıxdı. Baxmayaraq ki, bəzi obyektiv və subyektiv səbəblərdən bank sektorunda olduqca ciddi problemlər yaşandı, ancaq Azərbaycan iqtisadiyyatı yenə də ayaq üstdə dayanmağı bacardı. Hazırda da iqtisadiyyatımız inkişaf etməkdədir. Bunlar Azərbaycanın balanslaşdırılmış siyasətinin, uzunmüddətli inkişaf strategiyası sayəsində mümkün olub. Azərbaycan heç bir xarici qüvvədən və sərmayədən, kənar dövlətdən asılı deyil. Hazırda ölkə iqtisadiyyatına qoyulan sərmayələrin 70 faizdən çox daxili sərmayələrdir. Xatırlayırsınızsa, 2000-ci illərin əvvəllərində bəzi "ekspertlər” Azərbaycanda "Holland sindromu”nun baş verəcəyini söyləyir, iqtisadiyyatımızla bağlı bədbin proqnozlar verir, ölkəmizin hətta Nigeriyadan da çətin duruma düşəcəyini bildirirdilər. Ancaq 2015-ci ildə neftin qiyməti kəskin ucuzlaşanda belə, bu "proqnozlar” özünü doğrultmadı. Çünki, Azərbaycan zamanında "qara qızıl”ı insan kapitalına çevirməyi, təbii sərvətlərin satılması müqabilində əldə edilən gəlirləri qeyri-neft sektorunun qurulmasına, inkişaf etdirilməsinə yönəltməyi bacarmışdı. Şaxələnmiş iqtisadiyyat öz işini görməkdə idi. Şübhə etmirəm ki, bundan sonra da qeyri-neft sektorunun, ümumilikdə iqtisadiyyatın inkişafı davam edəcək.

- Siz Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvüsünüz və yəqin ki, gələcəkdə də həyata keçiriləcək sosial layihələrdən məlumatınız var. Bu barədə də fikirlərinizi bilmək istərdik...

- Azərbaycan dövlətinin daxili siyasətinin əsas strateji xətti bundan ibarətdir ki, iqtisadiyyatın inkişafından əldə olunan gəlirlər ədalətli şəkildə vətəndaşlar arasında bölünsün, sosial ədalət, sabitlik, əmin-amanlıq, həmrəylik davamlı olsun. Şimal-Cənub, Bakı-Tbilisi-Qars, Şərq-Qərb, Böyük İpək Yolu, neft-qaz və sair bu kimi irimiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi ilə gələcəkdə də Azərbaycan vətəndaşlarının sosial təminatı yaxşılaşdırılacaq. Ötən ilin sonunda qəbul olunmuş milli iqtisadiyyatın strateji yol xəritəsində uzaq hədəflər də müəyyən edilib. Proqnozlara görə, 2025-ci ildən sonra Azərbaycan sosial rifah dövlətinə çevriləcək. Bu, müasir dünyada sosial rifahın ən yüksək göstəricisi deməkdir. Yəni, bizim hədəflərimiz, gedəcəyimiz yol, aparılan siyasət bəllidir.

Rufik İSMAYILOV
SosialDovlet.Az

]]> Xəbərlər / Müsahibə faiq Mon, 07 Sep 2020 20:10:36 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://sosialdovlet.az/xeberler/17-azrbaycan-sosial-dovltdir.html https://sosialdovlet.az/xeberler/17-azrbaycan-sosial-dovltdir.html
]]>
Əlverişli coğrafi mövqeyə malik olan, Şərqlə Qərb arasında körpü rolunu oynayan Azərbaycanda dövlət daim öz vətəndaşına qayğı ilə yanaşır, onun rifahının yüksəldilməsi, sosial problemlərinin həllini prioritet vəzifə kimi görür və bu istiqamətdə məqsədyönlü siyasət həyata keçirir. Ölkə iqtisadiyyatının inkişafı fonunda bu siyasət razılıqla qarşılanmaqla bərabər, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki nüfuzunu da artırır. Mühüm iqtisadi layihələrə imza atan ölkəmiz dünya dövlətləri tərəfindən etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasət, iqtisadi inkişaf və digər məsələlərlə bağlı "Kaspi”nin suallarını Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvü Musa Quliyev cavablandırır.

- Musa müəllim, Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasəti necə dəyərləndirirsiniz?

- Azərbaycan sosial dövlətdir. 2013-cü ildə Prezident İlham Əliyev bunu rəsmi olaraq elan edib. Azərbaycan dövlətinin sosial siyasəti daim Azərbaycan vətəndaşının müdafiəsinə, sosial rifahının yüksəlməsinə yönəlib. Heç də təsadüfi deyil ki, ölkə başçısı bütün çıxışlarında "Bizim siyasətin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşı dayanır” - fikrini xüsusilə vurğulayır. Bu, təsadüfən, yaxud ictimaiyyət qarşısında çıxış xatirinə söylənilən sözlər deyil. Azərbaycanda iqtisadiyyatın, iqtisadi inkişafın bizə verdiyi bütün nemətlər ölkə əhalisinin payıdır. Ona görə də iqtisadi inkişafdan əldə edilən gəlirlər Azərbaycan əhalisinə xərclənir. 2003-cü ildən indiyə qədər ötən dövrdə olduqca böyük, sürətli iqtisadi inkişaf əldə olunub. Bunu beynəlxalq ekspertlər də etiraf edirlər. Məhz onlar 2003-2013-cü illəri Azərbaycan iqtisadiyyatının, inkişafının qızıl dövrü, qızıl onluğu adlandırırlar. 2013-cü ildən sonra da iqtisadi inkişaf hər il özünü göstərib. Baxmayaraq ki, son 3 ildə dünyada baş verən hadisələr, iqtisadi və siyasi proseslər, xüsusən də ümumdünya iqtisadi böhranı, neftin qiymətinin kəskin aşağı düşməsi Azərbaycanın ümumi gəlirlərinin nisbətən azalmasına səbəb olub, ümumi strateji xətt yenə də davam etdirilir. Strateji xətt isə bundan ibarətdir ki, ilbəil Azərbaycanda yaşayış minimumu artır, orta aylıq əməkhaqqı, təqaüd də yüksəlir, əhaliyə verilən sosial yardımlar, təminatlar artır, insanların məşğulluğu daim dövlət başçısının nəzarətində saxlanılır. Son 20 il ərzində Azərbaycanda işsizlik 17,5 faizdən 5 faizə enib. Bu, dünyada qəbul olunan ən yaxşı göstəricilərdən biridir. Qeyri-neft sektoru sürətlə inkişaf edir. Xüsusən də son illərdə ölkə başçısının sahibkarlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün ard-arda imzaladığı fərman və sərəncamlar burada mühüm əhəmiyyət daşıyır. 11 strateji inkişaf istiqaməti, yol xəritəsi, regional inkişaf proqramları və sair mühüm sənədləri də misal gətirmək mümkündür. Sözsüz ki, bütün bunlar insanlarımızın sosial rifahının yüksəldilməsi üçün atılan addımlardır. Aqrar sahənin, turizm, nəqliyyat, informasiya kommunikasiya texnologiyaları sektorlarının inkişaf etdirilməsi də sosial siyasətin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Çünki, bu sahələrin tərəqqisi son nəticədə Azərbaycan əhalisinin həyat tərzinə, sosial durumuna bilavasitə təsir edir. Əgər regionlarda aqrar sektorun ənənəvi sahələri, o cümlədən pambıqçılıq, tütünçülük, baramaçılıq, üzümçülük, əkinçiliyin ən müxtəlif növləri, bağçılıq, bostançılıq inkişaf etdirilirsə, emal sənayesi gücləndirilirsə, kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı artırılırsa, bu, həm ölkə iqtisadiyyatına, həm də əhalinin güzəranına müsbət təsir edir. Azərbaycan brendi adı altında dünyaya çıxarılan məhsulları istehsal edən, onun ərsəyə gəlməsində əməyi keçən Azərbaycan insanıdır. Ona görə də bu sahələrdə uğurlar əldə edildikcə əhalinin də sosial vəziyyəti yaxşılaşır. Sevindirici haldır ki, qeyri-neft sektoru dövlət büdcəsində və ümumdaxili məhsulda 70 faizi üstələyir. Hazırda ölkədə yoxsulluq səviyyəsi 5 faizdir. Baxmayaraq ki, iqtisadiyyatımızın əsasını təşkil edən neftin qiyməti aşağı düşüb, həcm də azalıb. Ancaq qeyri-neft sektoru bunu tənzimləyir.

- Sosial sahədə bəzi insanların üzləşdiyi əsas çətinliklərdən biri mənzil-məişət problemidir. Bu problemin həll edilməsi üçün hansı işlər görülür?

- Yoxsulluğun aradan qaldırılması sahəsində əsas məsələlərdən biri bu kateqoriyadan olan insanların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, onların mənzillə təmin edilməsi, yaxud bunun üçün onlara müvafiq şərait yaradılmasıdır. Azərbaycanda da mənzil tikintisi daha geniş miqyas alıb. Son 10-12 il ərzində 3 milyon 200 min kvadratmetr mənzil sahəsi qaçqın və məcburi köçkünlər üçün tikilib istifadəyə verilib. Onlar üçün yüzdən artıq şəhərcik salınıb. Bununla da ümumilikdə 50 min ailə, 250 mindən çox insanın yaşayış şəraiti yaxşılaşdırılıb, onlar yeni mənzillə təmin olunublar. Qarabağ müharibəsi əlillərinə, şəhid ailələrinə, hərbçilərə, jurnalistlərə, veteranlara, alimlərə, valideyn himayəsindən məhrum uşaqlara - gənclərə və bir çox kateqoriyadan olan insanlara dövlət tərəfindən yeni mənzillər verilib. Həmin insanlar müasir tələblərə cavab verən, ən əsası da pulsuz verilən belə mənzillərdə yaşamaq hüququ əldə ediblər. Son illərdə sosial evlər layihəsi gündəmə gəlib. Bu layihə çərçivəsində də bir sıra addımlar atılıb. Bu, sosial durumu aşağı olan insanların da cüzi ödəniş etməklə yeni mənzil ala bilməsi üçün geniş imkanlar yaradıb. Ötən ilin dekabrında Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Bakı şəhərinin Yasamal rayonu ərazisində ilk sosial evlərin təməlini qoyuldu və hazırda inşaat işləri uğurla davam etdirilir. Bu işlər başa çatdırılandan sonra 2 min insan sosial evlər əldə edə biləcək. Bu il 29 belə binanın tikintisinə də başlanılıb. Göründüyü kimi, bu sosial layihə də davamlı xarakter alıb. Beləliklə də bütövlükdə dövlət siyasətinin Azərbaycan vətəndaşının sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına yönəldiyini bir daha müşahidə etmək olur.

- Ümumdünya iqtisadi böhranı baş verdiyi zaman, eləcə də neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşması, manatın iki dəfə devalvasiyaya uğraması dönəmində də Azərbaycanda dövlət tərəfindən sosial layihələrin maliyyələşməsi dayandırılmadı. Bu fakt nəyin göstəricisidir?

- Xatırlatmaq istərdim ki, sizin sualınızda qeyd etdiyiniz məqamlarla yanaşı, hətta devalvasiya, neftin qiymətinin ucuzlaşdığı, büdcə gəlirlərinin azaldığı fonda maaş və pensiyaların həcmi də artırıldı. Son iki ildə büdcənin yığcam olmasına baxmayaraq, yenə də 30 faizi sosial xərclərə yönəlib. Bütün bunlar bir daha onu göstərir ki, Azərbaycan sosial dövlətdir və Prezident İlham Əliyevin daxili siyasətində sosial müdafiə strategiyası prioritet istiqamətlərdən biridir. Ölkə başçısı qeyri-neft sektorunun, sahibkarlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün təkcə son iki-üç il ərzində 20-yə yaxın fərman və sərəncam imzalayıb. Bu onunla bağlı idi ki, Azərbaycan vətəndaşı, sahibkarı, biznesmeni əziyyət çəkməsin. Bununla dövlət sahibkarın çiyninə düşən yükün bir hissəsini öz üzərinə götürdü. Pensiyalar, müavinətlər artırıldı, əmək haqlarında artımlar müşahidə olundu. Bu, davamlı prosesdir. Belə tədbirlər, atılan uzaqgörən, qətiyyətli addımlar sayəsində qısa müddətdə Azərbaycan böhranlı vəziyyətdən çıxdı. Baxmayaraq ki, bəzi obyektiv və subyektiv səbəblərdən bank sektorunda olduqca ciddi problemlər yaşandı, ancaq Azərbaycan iqtisadiyyatı yenə də ayaq üstdə dayanmağı bacardı. Hazırda da iqtisadiyyatımız inkişaf etməkdədir. Bunlar Azərbaycanın balanslaşdırılmış siyasətinin, uzunmüddətli inkişaf strategiyası sayəsində mümkün olub. Azərbaycan heç bir xarici qüvvədən və sərmayədən, kənar dövlətdən asılı deyil. Hazırda ölkə iqtisadiyyatına qoyulan sərmayələrin 70 faizdən çox daxili sərmayələrdir. Xatırlayırsınızsa, 2000-ci illərin əvvəllərində bəzi "ekspertlər” Azərbaycanda "Holland sindromu”nun baş verəcəyini söyləyir, iqtisadiyyatımızla bağlı bədbin proqnozlar verir, ölkəmizin hətta Nigeriyadan da çətin duruma düşəcəyini bildirirdilər. Ancaq 2015-ci ildə neftin qiyməti kəskin ucuzlaşanda belə, bu "proqnozlar” özünü doğrultmadı. Çünki, Azərbaycan zamanında "qara qızıl”ı insan kapitalına çevirməyi, təbii sərvətlərin satılması müqabilində əldə edilən gəlirləri qeyri-neft sektorunun qurulmasına, inkişaf etdirilməsinə yönəltməyi bacarmışdı. Şaxələnmiş iqtisadiyyat öz işini görməkdə idi. Şübhə etmirəm ki, bundan sonra da qeyri-neft sektorunun, ümumilikdə iqtisadiyyatın inkişafı davam edəcək.

- Siz Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvüsünüz və yəqin ki, gələcəkdə də həyata keçiriləcək sosial layihələrdən məlumatınız var. Bu barədə də fikirlərinizi bilmək istərdik...

- Azərbaycan dövlətinin daxili siyasətinin əsas strateji xətti bundan ibarətdir ki, iqtisadiyyatın inkişafından əldə olunan gəlirlər ədalətli şəkildə vətəndaşlar arasında bölünsün, sosial ədalət, sabitlik, əmin-amanlıq, həmrəylik davamlı olsun. Şimal-Cənub, Bakı-Tbilisi-Qars, Şərq-Qərb, Böyük İpək Yolu, neft-qaz və sair bu kimi irimiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi ilə gələcəkdə də Azərbaycan vətəndaşlarının sosial təminatı yaxşılaşdırılacaq. Ötən ilin sonunda qəbul olunmuş milli iqtisadiyyatın strateji yol xəritəsində uzaq hədəflər də müəyyən edilib. Proqnozlara görə, 2025-ci ildən sonra Azərbaycan sosial rifah dövlətinə çevriləcək. Bu, müasir dünyada sosial rifahın ən yüksək göstəricisi deməkdir. Yəni, bizim hədəflərimiz, gedəcəyimiz yol, aparılan siyasət bəllidir.

Rufik İSMAYILOV
SosialDovlet.Az

]]> faiq Mon, 07 Sep 2020 20:10:36 +0400 [/fullrss] [yandexrss] https://sosialdovlet.az/xeberler/17-azrbaycan-sosial-dovltdir.html
Xəbərlər / Müsahibə Mon, 07 Sep 2020 20:10:36 +0400

Əlverişli coğrafi mövqeyə malik olan, Şərqlə Qərb arasında körpü rolunu oynayan Azərbaycanda dövlət daim öz vətəndaşına qayğı ilə yanaşır, onun rifahının yüksəldilməsi, sosial problemlərinin həllini prioritet vəzifə kimi görür və bu istiqamətdə məqsədyönlü siyasət həyata keçirir. Ölkə iqtisadiyyatının inkişafı fonunda bu siyasət razılıqla qarşılanmaqla bərabər, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki nüfuzunu da artırır. Mühüm iqtisadi layihələrə imza atan ölkəmiz dünya dövlətləri tərəfindən etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasət, iqtisadi inkişaf və digər məsələlərlə bağlı "Kaspi”nin suallarını Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvü Musa Quliyev cavablandırır.

- Musa müəllim, Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasəti necə dəyərləndirirsiniz?

- Azərbaycan sosial dövlətdir. 2013-cü ildə Prezident İlham Əliyev bunu rəsmi olaraq elan edib. Azərbaycan dövlətinin sosial siyasəti daim Azərbaycan vətəndaşının müdafiəsinə, sosial rifahının yüksəlməsinə yönəlib. Heç də təsadüfi deyil ki, ölkə başçısı bütün çıxışlarında "Bizim siyasətin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşı dayanır” - fikrini xüsusilə vurğulayır. Bu, təsadüfən, yaxud ictimaiyyət qarşısında çıxış xatirinə söylənilən sözlər deyil. Azərbaycanda iqtisadiyyatın, iqtisadi inkişafın bizə verdiyi bütün nemətlər ölkə əhalisinin payıdır. Ona görə də iqtisadi inkişafdan əldə edilən gəlirlər Azərbaycan əhalisinə xərclənir. 2003-cü ildən indiyə qədər ötən dövrdə olduqca böyük, sürətli iqtisadi inkişaf əldə olunub. Bunu beynəlxalq ekspertlər də etiraf edirlər. Məhz onlar 2003-2013-cü illəri Azərbaycan iqtisadiyyatının, inkişafının qızıl dövrü, qızıl onluğu adlandırırlar. 2013-cü ildən sonra da iqtisadi inkişaf hər il özünü göstərib. Baxmayaraq ki, son 3 ildə dünyada baş verən hadisələr, iqtisadi və siyasi proseslər, xüsusən də ümumdünya iqtisadi böhranı, neftin qiymətinin kəskin aşağı düşməsi Azərbaycanın ümumi gəlirlərinin nisbətən azalmasına səbəb olub, ümumi strateji xətt yenə də davam etdirilir. Strateji xətt isə bundan ibarətdir ki, ilbəil Azərbaycanda yaşayış minimumu artır, orta aylıq əməkhaqqı, təqaüd də yüksəlir, əhaliyə verilən sosial yardımlar, təminatlar artır, insanların məşğulluğu daim dövlət başçısının nəzarətində saxlanılır. Son 20 il ərzində Azərbaycanda işsizlik 17,5 faizdən 5 faizə enib. Bu, dünyada qəbul olunan ən yaxşı göstəricilərdən biridir. Qeyri-neft sektoru sürətlə inkişaf edir. Xüsusən də son illərdə ölkə başçısının sahibkarlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün ard-arda imzaladığı fərman və sərəncamlar burada mühüm əhəmiyyət daşıyır. 11 strateji inkişaf istiqaməti, yol xəritəsi, regional inkişaf proqramları və sair mühüm sənədləri də misal gətirmək mümkündür. Sözsüz ki, bütün bunlar insanlarımızın sosial rifahının yüksəldilməsi üçün atılan addımlardır. Aqrar sahənin, turizm, nəqliyyat, informasiya kommunikasiya texnologiyaları sektorlarının inkişaf etdirilməsi də sosial siyasətin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Çünki, bu sahələrin tərəqqisi son nəticədə Azərbaycan əhalisinin həyat tərzinə, sosial durumuna bilavasitə təsir edir. Əgər regionlarda aqrar sektorun ənənəvi sahələri, o cümlədən pambıqçılıq, tütünçülük, baramaçılıq, üzümçülük, əkinçiliyin ən müxtəlif növləri, bağçılıq, bostançılıq inkişaf etdirilirsə, emal sənayesi gücləndirilirsə, kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı artırılırsa, bu, həm ölkə iqtisadiyyatına, həm də əhalinin güzəranına müsbət təsir edir. Azərbaycan brendi adı altında dünyaya çıxarılan məhsulları istehsal edən, onun ərsəyə gəlməsində əməyi keçən Azərbaycan insanıdır. Ona görə də bu sahələrdə uğurlar əldə edildikcə əhalinin də sosial vəziyyəti yaxşılaşır. Sevindirici haldır ki, qeyri-neft sektoru dövlət büdcəsində və ümumdaxili məhsulda 70 faizi üstələyir. Hazırda ölkədə yoxsulluq səviyyəsi 5 faizdir. Baxmayaraq ki, iqtisadiyyatımızın əsasını təşkil edən neftin qiyməti aşağı düşüb, həcm də azalıb. Ancaq qeyri-neft sektoru bunu tənzimləyir.

- Sosial sahədə bəzi insanların üzləşdiyi əsas çətinliklərdən biri mənzil-məişət problemidir. Bu problemin həll edilməsi üçün hansı işlər görülür?

- Yoxsulluğun aradan qaldırılması sahəsində əsas məsələlərdən biri bu kateqoriyadan olan insanların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, onların mənzillə təmin edilməsi, yaxud bunun üçün onlara müvafiq şərait yaradılmasıdır. Azərbaycanda da mənzil tikintisi daha geniş miqyas alıb. Son 10-12 il ərzində 3 milyon 200 min kvadratmetr mənzil sahəsi qaçqın və məcburi köçkünlər üçün tikilib istifadəyə verilib. Onlar üçün yüzdən artıq şəhərcik salınıb. Bununla da ümumilikdə 50 min ailə, 250 mindən çox insanın yaşayış şəraiti yaxşılaşdırılıb, onlar yeni mənzillə təmin olunublar. Qarabağ müharibəsi əlillərinə, şəhid ailələrinə, hərbçilərə, jurnalistlərə, veteranlara, alimlərə, valideyn himayəsindən məhrum uşaqlara - gənclərə və bir çox kateqoriyadan olan insanlara dövlət tərəfindən yeni mənzillər verilib. Həmin insanlar müasir tələblərə cavab verən, ən əsası da pulsuz verilən belə mənzillərdə yaşamaq hüququ əldə ediblər. Son illərdə sosial evlər layihəsi gündəmə gəlib. Bu layihə çərçivəsində də bir sıra addımlar atılıb. Bu, sosial durumu aşağı olan insanların da cüzi ödəniş etməklə yeni mənzil ala bilməsi üçün geniş imkanlar yaradıb. Ötən ilin dekabrında Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Bakı şəhərinin Yasamal rayonu ərazisində ilk sosial evlərin təməlini qoyuldu və hazırda inşaat işləri uğurla davam etdirilir. Bu işlər başa çatdırılandan sonra 2 min insan sosial evlər əldə edə biləcək. Bu il 29 belə binanın tikintisinə də başlanılıb. Göründüyü kimi, bu sosial layihə də davamlı xarakter alıb. Beləliklə də bütövlükdə dövlət siyasətinin Azərbaycan vətəndaşının sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına yönəldiyini bir daha müşahidə etmək olur.

- Ümumdünya iqtisadi böhranı baş verdiyi zaman, eləcə də neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşması, manatın iki dəfə devalvasiyaya uğraması dönəmində də Azərbaycanda dövlət tərəfindən sosial layihələrin maliyyələşməsi dayandırılmadı. Bu fakt nəyin göstəricisidir?

- Xatırlatmaq istərdim ki, sizin sualınızda qeyd etdiyiniz məqamlarla yanaşı, hətta devalvasiya, neftin qiymətinin ucuzlaşdığı, büdcə gəlirlərinin azaldığı fonda maaş və pensiyaların həcmi də artırıldı. Son iki ildə büdcənin yığcam olmasına baxmayaraq, yenə də 30 faizi sosial xərclərə yönəlib. Bütün bunlar bir daha onu göstərir ki, Azərbaycan sosial dövlətdir və Prezident İlham Əliyevin daxili siyasətində sosial müdafiə strategiyası prioritet istiqamətlərdən biridir. Ölkə başçısı qeyri-neft sektorunun, sahibkarlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün təkcə son iki-üç il ərzində 20-yə yaxın fərman və sərəncam imzalayıb. Bu onunla bağlı idi ki, Azərbaycan vətəndaşı, sahibkarı, biznesmeni əziyyət çəkməsin. Bununla dövlət sahibkarın çiyninə düşən yükün bir hissəsini öz üzərinə götürdü. Pensiyalar, müavinətlər artırıldı, əmək haqlarında artımlar müşahidə olundu. Bu, davamlı prosesdir. Belə tədbirlər, atılan uzaqgörən, qətiyyətli addımlar sayəsində qısa müddətdə Azərbaycan böhranlı vəziyyətdən çıxdı. Baxmayaraq ki, bəzi obyektiv və subyektiv səbəblərdən bank sektorunda olduqca ciddi problemlər yaşandı, ancaq Azərbaycan iqtisadiyyatı yenə də ayaq üstdə dayanmağı bacardı. Hazırda da iqtisadiyyatımız inkişaf etməkdədir. Bunlar Azərbaycanın balanslaşdırılmış siyasətinin, uzunmüddətli inkişaf strategiyası sayəsində mümkün olub. Azərbaycan heç bir xarici qüvvədən və sərmayədən, kənar dövlətdən asılı deyil. Hazırda ölkə iqtisadiyyatına qoyulan sərmayələrin 70 faizdən çox daxili sərmayələrdir. Xatırlayırsınızsa, 2000-ci illərin əvvəllərində bəzi "ekspertlər” Azərbaycanda "Holland sindromu”nun baş verəcəyini söyləyir, iqtisadiyyatımızla bağlı bədbin proqnozlar verir, ölkəmizin hətta Nigeriyadan da çətin duruma düşəcəyini bildirirdilər. Ancaq 2015-ci ildə neftin qiyməti kəskin ucuzlaşanda belə, bu "proqnozlar” özünü doğrultmadı. Çünki, Azərbaycan zamanında "qara qızıl”ı insan kapitalına çevirməyi, təbii sərvətlərin satılması müqabilində əldə edilən gəlirləri qeyri-neft sektorunun qurulmasına, inkişaf etdirilməsinə yönəltməyi bacarmışdı. Şaxələnmiş iqtisadiyyat öz işini görməkdə idi. Şübhə etmirəm ki, bundan sonra da qeyri-neft sektorunun, ümumilikdə iqtisadiyyatın inkişafı davam edəcək.

- Siz Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvüsünüz və yəqin ki, gələcəkdə də həyata keçiriləcək sosial layihələrdən məlumatınız var. Bu barədə də fikirlərinizi bilmək istərdik...

- Azərbaycan dövlətinin daxili siyasətinin əsas strateji xətti bundan ibarətdir ki, iqtisadiyyatın inkişafından əldə olunan gəlirlər ədalətli şəkildə vətəndaşlar arasında bölünsün, sosial ədalət, sabitlik, əmin-amanlıq, həmrəylik davamlı olsun. Şimal-Cənub, Bakı-Tbilisi-Qars, Şərq-Qərb, Böyük İpək Yolu, neft-qaz və sair bu kimi irimiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi ilə gələcəkdə də Azərbaycan vətəndaşlarının sosial təminatı yaxşılaşdırılacaq. Ötən ilin sonunda qəbul olunmuş milli iqtisadiyyatın strateji yol xəritəsində uzaq hədəflər də müəyyən edilib. Proqnozlara görə, 2025-ci ildən sonra Azərbaycan sosial rifah dövlətinə çevriləcək. Bu, müasir dünyada sosial rifahın ən yüksək göstəricisi deməkdir. Yəni, bizim hədəflərimiz, gedəcəyimiz yol, aparılan siyasət bəllidir.

Rufik İSMAYILOV
SosialDovlet.Az


Əlverişli coğrafi mövqeyə malik olan, Şərqlə Qərb arasında körpü rolunu oynayan Azərbaycanda dövlət daim öz vətəndaşına qayğı ilə yanaşır, onun rifahının yüksəldilməsi, sosial problemlərinin həllini prioritet vəzifə kimi görür və bu istiqamətdə məqsədyönlü siyasət həyata keçirir. Ölkə iqtisadiyyatının inkişafı fonunda bu siyasət razılıqla qarşılanmaqla bərabər, Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki nüfuzunu da artırır. Mühüm iqtisadi layihələrə imza atan ölkəmiz dünya dövlətləri tərəfindən etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasət, iqtisadi inkişaf və digər məsələlərlə bağlı "Kaspi”nin suallarını Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvü Musa Quliyev cavablandırır.

- Musa müəllim, Azərbaycanda həyata keçirilən sosial siyasəti necə dəyərləndirirsiniz?

- Azərbaycan sosial dövlətdir. 2013-cü ildə Prezident İlham Əliyev bunu rəsmi olaraq elan edib. Azərbaycan dövlətinin sosial siyasəti daim Azərbaycan vətəndaşının müdafiəsinə, sosial rifahının yüksəlməsinə yönəlib. Heç də təsadüfi deyil ki, ölkə başçısı bütün çıxışlarında "Bizim siyasətin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşı dayanır” - fikrini xüsusilə vurğulayır. Bu, təsadüfən, yaxud ictimaiyyət qarşısında çıxış xatirinə söylənilən sözlər deyil. Azərbaycanda iqtisadiyyatın, iqtisadi inkişafın bizə verdiyi bütün nemətlər ölkə əhalisinin payıdır. Ona görə də iqtisadi inkişafdan əldə edilən gəlirlər Azərbaycan əhalisinə xərclənir. 2003-cü ildən indiyə qədər ötən dövrdə olduqca böyük, sürətli iqtisadi inkişaf əldə olunub. Bunu beynəlxalq ekspertlər də etiraf edirlər. Məhz onlar 2003-2013-cü illəri Azərbaycan iqtisadiyyatının, inkişafının qızıl dövrü, qızıl onluğu adlandırırlar. 2013-cü ildən sonra da iqtisadi inkişaf hər il özünü göstərib. Baxmayaraq ki, son 3 ildə dünyada baş verən hadisələr, iqtisadi və siyasi proseslər, xüsusən də ümumdünya iqtisadi böhranı, neftin qiymətinin kəskin aşağı düşməsi Azərbaycanın ümumi gəlirlərinin nisbətən azalmasına səbəb olub, ümumi strateji xətt yenə də davam etdirilir. Strateji xətt isə bundan ibarətdir ki, ilbəil Azərbaycanda yaşayış minimumu artır, orta aylıq əməkhaqqı, təqaüd də yüksəlir, əhaliyə verilən sosial yardımlar, təminatlar artır, insanların məşğulluğu daim dövlət başçısının nəzarətində saxlanılır. Son 20 il ərzində Azərbaycanda işsizlik 17,5 faizdən 5 faizə enib. Bu, dünyada qəbul olunan ən yaxşı göstəricilərdən biridir. Qeyri-neft sektoru sürətlə inkişaf edir. Xüsusən də son illərdə ölkə başçısının sahibkarlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün ard-arda imzaladığı fərman və sərəncamlar burada mühüm əhəmiyyət daşıyır. 11 strateji inkişaf istiqaməti, yol xəritəsi, regional inkişaf proqramları və sair mühüm sənədləri də misal gətirmək mümkündür. Sözsüz ki, bütün bunlar insanlarımızın sosial rifahının yüksəldilməsi üçün atılan addımlardır. Aqrar sahənin, turizm, nəqliyyat, informasiya kommunikasiya texnologiyaları sektorlarının inkişaf etdirilməsi də sosial siyasətin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Çünki, bu sahələrin tərəqqisi son nəticədə Azərbaycan əhalisinin həyat tərzinə, sosial durumuna bilavasitə təsir edir. Əgər regionlarda aqrar sektorun ənənəvi sahələri, o cümlədən pambıqçılıq, tütünçülük, baramaçılıq, üzümçülük, əkinçiliyin ən müxtəlif növləri, bağçılıq, bostançılıq inkişaf etdirilirsə, emal sənayesi gücləndirilirsə, kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı artırılırsa, bu, həm ölkə iqtisadiyyatına, həm də əhalinin güzəranına müsbət təsir edir. Azərbaycan brendi adı altında dünyaya çıxarılan məhsulları istehsal edən, onun ərsəyə gəlməsində əməyi keçən Azərbaycan insanıdır. Ona görə də bu sahələrdə uğurlar əldə edildikcə əhalinin də sosial vəziyyəti yaxşılaşır. Sevindirici haldır ki, qeyri-neft sektoru dövlət büdcəsində və ümumdaxili məhsulda 70 faizi üstələyir. Hazırda ölkədə yoxsulluq səviyyəsi 5 faizdir. Baxmayaraq ki, iqtisadiyyatımızın əsasını təşkil edən neftin qiyməti aşağı düşüb, həcm də azalıb. Ancaq qeyri-neft sektoru bunu tənzimləyir.

- Sosial sahədə bəzi insanların üzləşdiyi əsas çətinliklərdən biri mənzil-məişət problemidir. Bu problemin həll edilməsi üçün hansı işlər görülür?

- Yoxsulluğun aradan qaldırılması sahəsində əsas məsələlərdən biri bu kateqoriyadan olan insanların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, onların mənzillə təmin edilməsi, yaxud bunun üçün onlara müvafiq şərait yaradılmasıdır. Azərbaycanda da mənzil tikintisi daha geniş miqyas alıb. Son 10-12 il ərzində 3 milyon 200 min kvadratmetr mənzil sahəsi qaçqın və məcburi köçkünlər üçün tikilib istifadəyə verilib. Onlar üçün yüzdən artıq şəhərcik salınıb. Bununla da ümumilikdə 50 min ailə, 250 mindən çox insanın yaşayış şəraiti yaxşılaşdırılıb, onlar yeni mənzillə təmin olunublar. Qarabağ müharibəsi əlillərinə, şəhid ailələrinə, hərbçilərə, jurnalistlərə, veteranlara, alimlərə, valideyn himayəsindən məhrum uşaqlara - gənclərə və bir çox kateqoriyadan olan insanlara dövlət tərəfindən yeni mənzillər verilib. Həmin insanlar müasir tələblərə cavab verən, ən əsası da pulsuz verilən belə mənzillərdə yaşamaq hüququ əldə ediblər. Son illərdə sosial evlər layihəsi gündəmə gəlib. Bu layihə çərçivəsində də bir sıra addımlar atılıb. Bu, sosial durumu aşağı olan insanların da cüzi ödəniş etməklə yeni mənzil ala bilməsi üçün geniş imkanlar yaradıb. Ötən ilin dekabrında Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Bakı şəhərinin Yasamal rayonu ərazisində ilk sosial evlərin təməlini qoyuldu və hazırda inşaat işləri uğurla davam etdirilir. Bu işlər başa çatdırılandan sonra 2 min insan sosial evlər əldə edə biləcək. Bu il 29 belə binanın tikintisinə də başlanılıb. Göründüyü kimi, bu sosial layihə də davamlı xarakter alıb. Beləliklə də bütövlükdə dövlət siyasətinin Azərbaycan vətəndaşının sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına yönəldiyini bir daha müşahidə etmək olur.

- Ümumdünya iqtisadi böhranı baş verdiyi zaman, eləcə də neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşması, manatın iki dəfə devalvasiyaya uğraması dönəmində də Azərbaycanda dövlət tərəfindən sosial layihələrin maliyyələşməsi dayandırılmadı. Bu fakt nəyin göstəricisidir?

- Xatırlatmaq istərdim ki, sizin sualınızda qeyd etdiyiniz məqamlarla yanaşı, hətta devalvasiya, neftin qiymətinin ucuzlaşdığı, büdcə gəlirlərinin azaldığı fonda maaş və pensiyaların həcmi də artırıldı. Son iki ildə büdcənin yığcam olmasına baxmayaraq, yenə də 30 faizi sosial xərclərə yönəlib. Bütün bunlar bir daha onu göstərir ki, Azərbaycan sosial dövlətdir və Prezident İlham Əliyevin daxili siyasətində sosial müdafiə strategiyası prioritet istiqamətlərdən biridir. Ölkə başçısı qeyri-neft sektorunun, sahibkarlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün təkcə son iki-üç il ərzində 20-yə yaxın fərman və sərəncam imzalayıb. Bu onunla bağlı idi ki, Azərbaycan vətəndaşı, sahibkarı, biznesmeni əziyyət çəkməsin. Bununla dövlət sahibkarın çiyninə düşən yükün bir hissəsini öz üzərinə götürdü. Pensiyalar, müavinətlər artırıldı, əmək haqlarında artımlar müşahidə olundu. Bu, davamlı prosesdir. Belə tədbirlər, atılan uzaqgörən, qətiyyətli addımlar sayəsində qısa müddətdə Azərbaycan böhranlı vəziyyətdən çıxdı. Baxmayaraq ki, bəzi obyektiv və subyektiv səbəblərdən bank sektorunda olduqca ciddi problemlər yaşandı, ancaq Azərbaycan iqtisadiyyatı yenə də ayaq üstdə dayanmağı bacardı. Hazırda da iqtisadiyyatımız inkişaf etməkdədir. Bunlar Azərbaycanın balanslaşdırılmış siyasətinin, uzunmüddətli inkişaf strategiyası sayəsində mümkün olub. Azərbaycan heç bir xarici qüvvədən və sərmayədən, kənar dövlətdən asılı deyil. Hazırda ölkə iqtisadiyyatına qoyulan sərmayələrin 70 faizdən çox daxili sərmayələrdir. Xatırlayırsınızsa, 2000-ci illərin əvvəllərində bəzi "ekspertlər” Azərbaycanda "Holland sindromu”nun baş verəcəyini söyləyir, iqtisadiyyatımızla bağlı bədbin proqnozlar verir, ölkəmizin hətta Nigeriyadan da çətin duruma düşəcəyini bildirirdilər. Ancaq 2015-ci ildə neftin qiyməti kəskin ucuzlaşanda belə, bu "proqnozlar” özünü doğrultmadı. Çünki, Azərbaycan zamanında "qara qızıl”ı insan kapitalına çevirməyi, təbii sərvətlərin satılması müqabilində əldə edilən gəlirləri qeyri-neft sektorunun qurulmasına, inkişaf etdirilməsinə yönəltməyi bacarmışdı. Şaxələnmiş iqtisadiyyat öz işini görməkdə idi. Şübhə etmirəm ki, bundan sonra da qeyri-neft sektorunun, ümumilikdə iqtisadiyyatın inkişafı davam edəcək.

- Siz Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvüsünüz və yəqin ki, gələcəkdə də həyata keçiriləcək sosial layihələrdən məlumatınız var. Bu barədə də fikirlərinizi bilmək istərdik...

- Azərbaycan dövlətinin daxili siyasətinin əsas strateji xətti bundan ibarətdir ki, iqtisadiyyatın inkişafından əldə olunan gəlirlər ədalətli şəkildə vətəndaşlar arasında bölünsün, sosial ədalət, sabitlik, əmin-amanlıq, həmrəylik davamlı olsun. Şimal-Cənub, Bakı-Tbilisi-Qars, Şərq-Qərb, Böyük İpək Yolu, neft-qaz və sair bu kimi irimiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi ilə gələcəkdə də Azərbaycan vətəndaşlarının sosial təminatı yaxşılaşdırılacaq. Ötən ilin sonunda qəbul olunmuş milli iqtisadiyyatın strateji yol xəritəsində uzaq hədəflər də müəyyən edilib. Proqnozlara görə, 2025-ci ildən sonra Azərbaycan sosial rifah dövlətinə çevriləcək. Bu, müasir dünyada sosial rifahın ən yüksək göstəricisi deməkdir. Yəni, bizim hədəflərimiz, gedəcəyimiz yol, aparılan siyasət bəllidir.

Rufik İSMAYILOV
SosialDovlet.Az

]]> [/yandexrss]